اهمیت علم کلام (فرهنگ شیعه)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
همه ادیان به
علم کلام نیازمندند تا هم پایههای عقلی داشته باشند و هم در برابر مخالفان استوار بایستند.
مسلمانان همواره به این علم اهمیت ویژه دادهاند و پیشوایان شیعی نیز به ترویج آن اهتمام داشتند.
در عهد امام صادق (علیهالسّلام)، متکلمانی مانند هشام بن حکم از جایگاه رفیعی برخوردار بودند و امام با بزرگداشت هشام، برتری
علم کلام را بر فقه و حدیث نشان داد.
هیچ دینی بینیاز از
علم کلام نیست؛ زیرا دین، هم باید مبانی عقلی و نظری استوار داشته باشد و هم مخالفان را مجاب سازد.
بدین روی مسلمانان همواره به
علم کلام اهتمام ورزیدهاند و در قیاس با دیگر علوم اسلامی اهمیت بیشتری بدان دادهاند.
عنايت ويژه راهبران دينى و پيشوايان شيعى به ترويج
علم كلام نيز نشان شرافت و ارجمندى اين دانش است.
در عهد رئيس مذهب، امام صادق (علیهالسّلام)، چون بسترهاى احياى تفكر دينى پديد آمد، آن امام همام، دانشمندانى را پرورانيد كه در ميان آنان متكلمان از منزلت و رتبتى ويژه برخوردار بودند.
امام صادق (علیهالسّلام) گروهى از اصحاب خويش را «متكلم» خوانده است؛ كسانى همانند هشام بن حكم، هشام بن سالم، حمران بن اعين، ابوجعفر احول معروف به مؤمن الطاق و قيس بن ماصر.
درخشش هشام بن حكم در
علم كلام بود نه در فقه و حديث و تفسير.
امام صادق (علیهالسّلام) او را، كه در آن وقت جوانى نورس بود، از ديگر اصحاب بيشتر گرامى مىداشت و بالادست ديگران مىنشاند. همگان در وجه اين گرامیداشت يگانهاند و معتقدند كه تفاوت او با ديگر شاگردان، مهارت در
علم كلام بوده و امام (علیهالسّلام) با مقدم داشتن هشام مىخواسته است ارج بحثهاى اعتقادى را نشان دهد و
علم كلام را بالادست فقه و حديث بنشاند (مجموعه آثار، ۳/ ۹۴).
خطیبی کوشکک، محمد، فرهنگ شیعه، ج۱، ص۲۷.
