• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

برج البراجنه‌ مقاله اول

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: عنوان


برج البراجنه، شهری ساحلی در ۷ کیلومتری جنوب شرق بیروت در استان جبل لبنان است که نامش از واژه‌ای یونانی به معنای مکان مرتفع برای دیدبانی و نام قوم عرب براجنه که در سده ۹ق/۱۵م به آنجا مهاجرت کردند، گرفته شده و امروزه حدود ۹۰% ساکنان آن شیعه هستند.
این شهر پس از جنگ ۱۳۲۷ش/۱۹۴۸م با احداث اردوگاهی از سوی صلیب سرخ جهانی برای آوارگان فلسطینی که از عکا به آنجا پناه آورده بودند، بر سر زبان‌ها افتاد و اردوگاه آن در طول جنگ‌های داخلی لبنان زیر بمباران اسرائیلی‌ها و تهاجم گروه‌های درگیر قرار داشت تا اینکه در ۱۳۶۷ش/۱۹۸۸م به دست نیروهای سوری افتاد.


بُرْج‌ُ الْبَراجِنه، شهری ساحلى در ۷ کیلومتری جنوب شرقى بیروت، واقع در استان جبل لبنان. جزء اول نام این شهر (برج) از واژه‌ای یونانى به معنای مکانى مرتفع برای دیدبانى گرفته شده، و جزء دوم آن (براجنه) نام قومى عرب است که در اواسط سدة ۹ق/۱۵م به این منطقه مهاجرت کردند.
این منطقه به علت وقوع جنگ‌های دریایى خالى از سکنه بود، اما پس از مهاجرت این قوم، روستایى با نام «البرج» در آنجا به وجود آمد که ساکنان آن به کشاورزی اشتغال داشتند.
[۱] مرهج، عفیف بطرس، ج۲، ص۱۸۷، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.
[۲] فریحه، انیس، ص۳۲، اسماء المدن و القری اللبنانیة، بیروت، ۱۹۵۶م.
صالح بن یحیی در سده ۹ق در کتاب خود از آنجا با نام قریة البرج یاد کرده است.
[۳] صالح بن یحیى، تاریخ بیروت، ص۱۷۴، به کوشش فرنسیس هورس و کمال سلیمان صلیبى، بیروت، ۱۹۶۹م.


در اوایل سده ۱۲ق/۱۸م به دنبال اجرای اصلاحات ارضى از سوی دولت عثمانی، شیعیان و مسیحیان برای زراعت و دام‌ پروری به این منطقه که زمین‌های آن از سوی امیران شهابى به آنان واگذار مى‌شد، مهاجرت کردند.
[۴] مرهج، عفیف بطرس، ج۲، ص۱۸۷ـ۱۸۸. ، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.
[۵] شهابى، حیدراحمد، ج۱، ص۸۱، لبنان فى عهدالامراء الشهابیین، به کوشش اسد رستم و فؤاد افرام بستانى، بیروت، ۱۹۶۹م.
[۶] داوود، حسن، «بلدة برج‌ البراجنه التى اتسعت لتغطى الرمل کله»، بش، المستقبل، بیروت، ۸ فوریة ۲۰۰۰.
[۷] Touma, T., Paysans et institutions, vol۲, pp۶۵۴-۶۵۵, Beirut, ۱۹۸۶.
آبیاری زمین‌های کشاورزی در برج‌ البراجنه اغلب از طریق حفر چاه صورت مى‌گیرد.
[۸] لبنان، مباحث علمیه و اجتماعیه، ج۲، ص۴۷۵، به کوشش اسماعیل حقى، بیروت، ۱۹۷۰م.

در ۱۲۹۹ش/۱۹۲۰م پس از الحاق جبل عامل و بقاع به لبنان، موج مهاجرت شیعیان از این دو منطقه به دیگر نقاط لبنان رو به فزونى نهاد. آنان در شمال و جنوب لبنان، از جمله در برج‌ البراجنه ساکن شدند؛ چنانکه امروزه در حدود ۹۰% از ساکنان برج‌ البراجنه را شیعیان تشکیل مى‌دهند. در ۱۳۷۹ش/۲۰۰۰م جمعیت آن حدود ۳۵۰ هزار تن بوده است
[۹] Johnson, M., Class & Client in Beirut, p۱۷۰, London, ۱۹۸۶.
[۱۰] هانف، تئودُر، ص۵۵۰، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
[۱۱] داوود، حسن، «بلدة برج‌ البراجنه التى اتسعت لتغطى الرمل کله»، بش، المستقبل، بیروت، ۸ فوریه ۲۰۰۰.

کارخانه‌های متعددی در نزدیکى برج‌ البراجنه وجود دارد و انجمن‌های فرهنگى (اجتماعى، پزشکى) درمانى و خیریه در اینجا به فعالیت مى‌پردازند.
[۱۲] مرهج، عفیف بطرس، ج۲، ص۱۸۸ـ۱۸۹، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.


پس از جنگ ۱۳۲۷ش/۱۹۴۸م (اعراب و اسرائیل) و در پى احداث اردوگاهى از سوی صلیب سرخ جهانی برای اسکان آوارگان فلسطینى که از عکا به برج البراجنه پناه آورده بودند، نام این شهر بر سر زبان‌ها افتاد. اردوگاه در دو کیلومتری فرودگاه بین‌المللى بیروت و در زمینى به مساحت ۵۰۰، ۳۷م۲ بنا گردید.
[۱۳] جلول، فیصل، ص۱۷، نقد السلاح الفلسطینى، بیروت، ۱۹۹۴م.
[۱۴] هانف، تئودُر، ص۲۴۹، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.

اردوگاه‌های فلسطینیان از جمله برج‌ البراجنه در طول جنگ‌های خانگى لبنان زیر آتش بمباران اسرائیلی‌ها، و تهاجمات دیگر گروه‌ها و سازمان‌های درگیر در جنگ‌های داخلى لبنان قرار داشت؛ تا اینکه در ۱۳۶۷ش/۱۹۸۸م این اردوگاه به دست نیروهای سوری افتاد.
[۱۵] هانف، تئودُر، ص۳۷۱ـ۳۷۲، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
[۱۶] هانف، تئودُر، ص۳۸۹ـ۳۹۰، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
نیز درباره جنگ‌ها،
[۱۷] حجازی، حسین و محمد العلى، ص۱۵ـ۱۷، الحرب على المخیمات من الوقائع الى الدلالات، نیکوزیا، ۱۹۸۷م.
[۱۸] Johnson, M., p۲۱۲, Class & Client in Beirut, London, ۱۹۸۶.
[۱۹] Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, vol۲, p۵۸۱ Oxford, ۱۹۹۲.
[۲۰] Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, vol۲, p۲۳۵ Oxford, ۱۹۹۲.
[۲۱] Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, vol۲, p۶۳۵ Oxford, ۱۹۹۲.
[۲۲] Schiff, Z. and E. Ya'ari, Israel's Lebanon War, p۲۲۲, tr. I. Friedman, New York, ۱۹۸۴.

در خلال سال‌های جنگ حدود یک چهارم جمعیت اردوگاه ناگزیر از تغییر مکان شدند. جمعیت این اردوگاه در ۱۳۵۴ش/۱۹۷۵م حدود ۲۰ هزار و در سال‌های ۱۳۷۵ و ۱۳۷۹ش/۱۹۹۶ و ۲۰۰۰م به ترتیب ۵۱۵، ۱۳و ۵۳۷، ۱۸تن بوده است.
[۲۳] هانف، تئودُر، ص۲۴۹، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
[۲۴] unrwa, www. un. org/unrwa/refugees/lebanon/burjelbarajneh. html.


۱. هانف، تئودُر، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
۲. شهابى، حیدراحمد، لبنان فى عهدالامراء الشهابیین، به کوشش اسد رستم و فؤاد افرام بستانى، بیروت، ۱۹۶۹م.
۳. حجازی، حسین و محمد العلى، الحرب على المخیمات من الوقائع الى الدلالات، نیکوزیا، ۱۹۸۷م.
۴. جلول، فیصل، نقد السلاح الفلسطینى، بیروت، ۱۹۹۴م.
۵. داوود، حسن، «بلده برج‌ البراجنة التى اتسعت لتغطى الرمل کله»، المستقبل، بیروت، ۸ فوریه ۲۰۰۰.
۶. صالح بن یحیى، تاریخ بیروت، به کوشش فرنسیس هورس و کمال سلیمان صلیبى، بیروت، ۱۹۶۹م.
۷. فریحه، انیس، اسماء المدن و القری اللبنانیة، بیروت، ۱۹۵۶م.
۸. لبنان، مباحث علمیه و اجتماعیه، به کوشش اسماعیل حقى، بیروت، ۱۹۷۰م.
۹. مرهج، عفیف بطرس، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.
۱۰. Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, Oxford, ۱۹۹۲.
۱۱. hiof. no/lebanon/۳۰۰/۳۰۰/۳۰۷/pal-camps/burj-el-barajneh/.
۱۲. Johnson, M., Class & Client in Beirut, London, ۱۹۸۶.
۱۳. Libanius, les guerres du Liban au fil des jours, Beirut, Centre Libanais de documentation et de recherches.
۱۴. Schiff, Z. and E. Ya'ari, Israel's Lebanon War, tr. I. Friedman, New York, ۱۹۸۴.
۱۵. Touma, T., Paysans et institutions, Beirut, ۱۹۸۶.
۱۶. UNISPAL, domio. un. org/UNISPAL. NSF/be۶۵b۷۵f۹۳۱fa۹۹۵۰۵۲۵۶۷۲۷۰۰۵۷d۴۵e/۸d۴b۱۵f۰۵۶cff۴۴ef۸۵۲۵۶۹۷۵۰۰۶۹۵۵۰۱! OpenDocument.
۱۷. unrwa, www. un. org/unrwa/refugees/lebanon/burjelbarajneh. html.

۱. ↑ مرهج، عفیف بطرس، ج۲، ص۱۸۷، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.
۲. ↑ فریحه، انیس، ص۳۲، اسماء المدن و القری اللبنانیة، بیروت، ۱۹۵۶م.
۳. ↑ صالح بن یحیى، تاریخ بیروت، ص۱۷۴، به کوشش فرنسیس هورس و کمال سلیمان صلیبى، بیروت، ۱۹۶۹م.
۴. ↑ مرهج، عفیف بطرس، ج۲، ص۱۸۷ـ۱۸۸. ، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.
۵. ↑ شهابى، حیدراحمد، ج۱، ص۸۱، لبنان فى عهدالامراء الشهابیین، به کوشش اسد رستم و فؤاد افرام بستانى، بیروت، ۱۹۶۹م.
۶. ↑ داوود، حسن، «بلدة برج‌ البراجنه التى اتسعت لتغطى الرمل کله»، بش، المستقبل، بیروت، ۸ فوریة ۲۰۰۰.
۷. ↑ Touma, T., Paysans et institutions, vol۲, pp۶۵۴-۶۵۵, Beirut, ۱۹۸۶.
۸. ↑ لبنان، مباحث علمیه و اجتماعیه، ج۲، ص۴۷۵، به کوشش اسماعیل حقى، بیروت، ۱۹۷۰م.
۹. ↑ Johnson, M., Class & Client in Beirut, p۱۷۰, London, ۱۹۸۶.
۱۰. ↑ هانف، تئودُر، ص۵۵۰، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
۱۱. ↑ داوود، حسن، «بلدة برج‌ البراجنه التى اتسعت لتغطى الرمل کله»، بش، المستقبل، بیروت، ۸ فوریه ۲۰۰۰.
۱۲. ↑ مرهج، عفیف بطرس، ج۲، ص۱۸۸ـ۱۸۹، اعرف لبنان، بیروت، ۱۹۷۱م.
۱۳. ↑ جلول، فیصل، ص۱۷، نقد السلاح الفلسطینى، بیروت، ۱۹۹۴م.
۱۴. ↑ هانف، تئودُر، ص۲۴۹، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
۱۵. ↑ هانف، تئودُر، ص۳۷۱ـ۳۷۲، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
۱۶. ↑ هانف، تئودُر، ص۳۸۹ـ۳۹۰، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
۱۷. ↑ حجازی، حسین و محمد العلى، ص۱۵ـ۱۷، الحرب على المخیمات من الوقائع الى الدلالات، نیکوزیا، ۱۹۸۷م.
۱۸. ↑ Johnson, M., p۲۱۲, Class & Client in Beirut, London, ۱۹۸۶.
۱۹. ↑ Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, vol۲, p۵۸۱ Oxford, ۱۹۹۲.
۲۰. ↑ Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, vol۲, p۲۳۵ Oxford, ۱۹۹۲.
۲۱. ↑ Fisk, R., Pity the Nation Lebanon at War, vol۲, p۶۳۵ Oxford, ۱۹۹۲.
۲۲. ↑ Schiff, Z. and E. Ya'ari, Israel's Lebanon War, p۲۲۲, tr. I. Friedman, New York, ۱۹۸۴.
۲۳. ↑ هانف، تئودُر، ص۲۴۹، لبنان تعایش فى زمن الحرب، ترجمه موریس صلیبا، پاریس، ۱۹۹۳م.
۲۴. ↑ unrwa, www. un. org/unrwa/refugees/lebanon/burjelbarajneh. html.


دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «برج البراجنه‌ مقاله اول»،    


رده‌های این صفحه : جغرافیای اسلامی | شهرهای لبنان | مقالات دانشنامه بزرگ اسلامی
جعبه ابزار