بُرْجُ الشهدا
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
برج الشهدا، از برجهای شهر کهن مارده در
اندلس، به سبب جنگی مهم در آغاز لشکرکشی
مسلمانان به اندلس (سال
۹۴ق) و
شهادت گروهی از آنان در کنار آن، به این نام معروف شد و تا قرن هفتم نیز به همین نام شناخته می‌شد.
بُرْجُ الشهدا، از برجهای شهر کهن مارده، در اندلس.
این برج به سبب جنگ مهمی که مسلمانان در آغاز لشکرکشی به اندلس (۹۴ق) در جوار آن کردند و شهیدانی به جا گذاشتند، به برج الشهدا معروف شد.
در اخبار مجموعه (قرن پنجم)، یکی از قدیم ترین منابع، آمده است که چون
موسی بن نُصَیر به شهر مارده آمد، این شهر دارالملک بعضی از شاهان اندلس، و دارای آثار، پل‌ها، کاخ‌ها و کنیسه‌های شگفت‌انگیز بود.
او آنجا را
محاصره کرد و مردم از شهر بیرون آمدند و تجمع کردند. سپس در فاصله یک میلی باروی شهر جنگ شدیدی درگرفت. موسی ضمن جنگ متوجه حفره‌ای (یا خندقی) نزدیک صخره کنار باروی شهر شد. شبانه در آنجا سربازان و اسب‌هایی را به کمین نهاد. صبحگاه، لشکر انبوهی به مسلمانان حمله‌ور شد.
مردان کمین کرده بر اسب‌ها سوار شدند و با آنان جنگیدند و بسیاری از ایشان را کشتند. فقط کسانی که از معرکه به شهر گریختند، نجات یافتند.
محاصره شهر و جنگ‌های متوالی، چندین ماه ادامه یافت.
تا آنکه موسی آلتی قلعه‌گیر (باروکوب) ساخت و مسلمانان آن را آرام پای یکی از برجهای باروی شهر بردند و شروع به سوراخ کردن صخره زیرِ بارو کردند، اما به سنگ بسیار سختی برخوردند که
کلنگ و تیشه آنان را کُند کرد.
در این هنگام دشمنانی که بر بالای بارو قرار داشتند آنان را می‌کشتند. چون مسلمانان زیر آن قلعه‌گیر کنار برج
شهید شدند، ازینرو آن برج را برج الشهدا نامیده‌اند.
صاحب اخبار مجموعه می‌گوید که کمتر کسی این واقعه را می‌داند.
به نوشته
ابن اثیر (قرن هفتم)، این برج تا روزگار وی به همین نام (برج الشهدا) معروف بوده است.
۱. ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، بیروت ۱۳۹۹ـ۱۴۰۲/۱۹۷۹ـ۱۹۸۲.
۲. اخبار مجموعه، قاهره ۱۴۰۱/۱۹۸۱.
۳. احمد بن محمد مقری، نفح الطیب، چاپ احسان عباس، بیروت ۱۳۸۸/۱۹۶۸.
دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «برج الشهدا»
