• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حسن بن احمد فارسی فسوی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





ابوعلی حسن بن احمد فارسی فسوی (۲۸۸-۳۷۷ق)، نحوی برجسته ایرانی، در فسا متولد شد و در بغداد به تحصیل نحو پرداخت.
او برای کسب علم به شام و حلب سفر کرد و به درجه استادی در این علم رسید.
عضدالدوله دیلمی احترام زیادی برای او قائل بود.
از آثار او می‌توان به «الحجه» و «الایضاح فی النحو» اشاره کرد. او در ۹۰ سالگی در بغداد درگذشت.



ابوعلی حسن بن احمد بن عبدالغفّار فارسی فسوی (۲۸۸-۳۷۷ق)، وی در فسا از توابع شیراز به دنیا آمد؛ اما در بغداد سکونت گزید.


وی علم نحو را نزد اسحاق زجاج، ابی بکر مبرمان و ابی بکر خیاط آموخت. برای فراگیری علوم، بیشتر به شام، طرابلس و حلب مسافرت کرد تا به درجات عالیه‌ای رسید.ابوعلی نزد علی بن حسین بن معدان و دیگران حدیث را آموخت. کسانی چون ازهری، جوهری و تنوخی از او روایت کرده‌اند.

موفقیت ابوعلی اصلی در علم نحو بود و از پیشوایان بزرگ آن علم شد؛ به گونه‌ای که شاگردانش او را از مبرّد نحوی، عالم تر دانسته‌اند و حتی نزد عضدالدوله دیلمی به قدری منزلت یافت که عضدالدوله می‌گفت: من غلام ابوعلی در علم نحو هستم.


آثار ابوعلی فارسی عبارت‌اند از:

الحجه؛
التذکره؛
الایضاح فی النحو؛
[[ابیات الاعراب]؛
[[شرح ابیات الایضاح]؛
مختصر عوامل الاعراب؛
المسائل المصلحه؛
مسائل البغدادیّات؛
مسائل الحلبیّات؛
مسائل الشیرازیّات
[۳] ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۶۹.
و المقصور والممدود.



وی پس از نود سال عمر، سرانجام در ربیع الاول سال ۳۷۷ هجری از دنیا رفت و در قبرستان شونیزیه بغداد به خاک سپرده شد.
۱. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۲، ص۸۱۱.    
۲. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۲۷۵.    
۳. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۶۹.
۴. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۲۸۵.    
۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۳۸۰.    
۶. ↑ ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، ج۱۴، ص۳۲۴-۳۲۵.    
۷. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۶۰۹.    
۸. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان، ج۲، ص۸۰.    
۹. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ص۲۳۲.    
۱۰. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تذکرة الحفاظ، ج۳، ص۱۲۱-۱۲۰.    
۱۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، العبر، ج۲، ص۱۴۹.    
۱۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، میزان الاعتدال، ج۱، ص۴۸۰.    
۱۳. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۱، ص۸۰.    
۱۴. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۱۱، ص۲۹۰.    
۱۵. ↑ موسوی خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، ج۳، ص۷۶.    
۱۶. ↑ ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایه، ج۱۱، ص۳۰۶.    
۱۷. ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، لسان المیزان، ج۲، ص۱۹۵.
۱۸. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ج۴، ص۲۶۱.



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «حسن بن احمد فارسی فسوی»، ج۲، ص۱۷۶.






جعبه ابزار