• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حسن بن عبداللّه سیرافی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




ابوسعید حسن بن عبداللّه سیرافی مرزبانی (۲۸۴-۳۶۴ق) در سیراف فارس زاده شد و فقه را در عمان آموخت. او در بغداد ساکن شد، مذهب حنفی داشت و مدتی قاضی بود. آثار او شامل شرح کتاب سیبویه و الاقناع فی النحو است. وی در ۳۶۴ق درگذشت و در بغداد دفن شد.



ابوسعید حسن بن عبداللّه بن مرزبان سیرافی مرزبانی (۲۸۴-۳۶۴ق)، او سال ۲۸۴ هجری در سیراف فارس به دنیا آمد. فقه را در عمان آموخت، و بعدها به بغداد رفت و آنجا ساکن شد. پدرش مجوسی و نامش بهزاد بود؛ ولی ابوسعید نام او را به عبداللّه تغییر داد.


حسن بن عبداللّه سیرافی قرآن را از ابوبکر بن مجاهد، لغت را نزد ابوبکر بن درید و نحو را از ابوبکر بن سراج فراگرفت و حسین بن محمد بن جعفر و علی بن ایوب قمی از او روایت کرده‌اند.


رجال نویسان اهل سنّت حسن سیرافی را آشنا به لغت، نحو، فقه، قرائات، کلام، شعر و علوم دیگر دانسته و گفته‌اند مدتی در بغداد قاضی بود.


حسن بن عبداللّه سیرافی مذهبش حنفی و فتاوایش مطابق با آنان بود.
[۵] قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ص۲، ج۶۶.



آثار حسن بن عبداللّه سیرافی عبارت‌اند از:
• شرح کتاب سیبویه؛
• الفاظ القطع و الوصل؛
• الاقناع فی النحو،
• اخبار النحاة.



خطیب بغدادی سن ابوسعید حسن بن عبداللّه را هنگام مرگش هشتاد سال و بنا بر قوی‌ترین قول در سال ۳۶۴ هجری می‌داند. او در مقبره خیزران بغداد به خاک سپرده شد.
(دیگر منابع:
[۱۴] حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ص۲، ج۱۱۰۷.
[۱۵] سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیه الوعاة، ص۱، ج۵۰۷.
[۱۶] ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، لسان المیزان، ص۲، ج۲۱۸.
[۱۷] ابن عماد حنبلی، عبدالحی، شذرات الذهب، ص۳، ج۶۵.
[۱۸] ذهبی، محمد بن احمد، العبر، ص۲، ج۱۲۸.
)

۱. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ص۸، ج۳۱۶.    
۲. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادبا، ص۸، ج۱۴۹.    
۳. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ص۸، ج۳۱۶.    
۴. ↑ ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، ص۱۴، ج۲۶۴.    
۵. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ص۲، ج۶۶.
۶. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ص۲۶، ج۳۹۵.    
۷. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان، ص۲، ج۷۹.    
۸. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ص۱۶، ج۲۴۸.    
۹. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ص۳، ج۳۳۹.    
۱۰. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ص۳، ج۲۹۴.    
۱۱. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ص۲، ج۱۶۵.    
۱۲. ↑ ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایه، ص۱۱، ج۲۹۴.    
۱۳. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ص۱۱، ج۴۱.    
۱۴. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ص۲، ج۱۱۰۷.
۱۵. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیه الوعاة، ص۱، ج۵۰۷.
۱۶. ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، لسان المیزان، ص۲، ج۲۱۸.
۱۷. ↑ ابن عماد حنبلی، عبدالحی، شذرات الذهب، ص۳، ج۶۵.
۱۸. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، العبر، ص۲، ج۱۲۸.



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «حسن بن عبدالله سیرافی»، ج۲، ص۱۷۰.






جعبه ابزار