• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

خبث (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




خَبُثَ‌ (به فتح خاء و ضم باء و فتح ثاء) از واژگان نهج البلاغه و به معنی ناپاکی و پليدى است. از اين ماده پنج مورد در نهج البلاغه آمده است.



خَبُثَ‌ به معنی ناپاكى و پليدى است. «خَبُثَ‌ خُبْثاً: ضدّ طاب»


«فَمَا طَابَ سَقْيُهُ طَابَ غَرْسُهُ وَحَلَتْ ثَمَرَتُهُ، وَمَا خَبُثَ سَقْيُهُ خَبُثَ غَرْسُهُ وَأَمَرَّتْ ثَمَرَتُهُ.» «آن‌چه آب دادنش پاک شد، درختش پاک و ميوه‌اش شيرين و آن‌چه آب دادنش پليد گرديد درختش پليد و ميوه‌اش تلخ گشت.» (شرح‌های خطبه: )
به عاصم بن زیاد كه ترک دنیا كرده بود فرمود: «يَا عُدَىَّ نَفْسِهِ! لَقَدِ اسْتَهَامَ بِكَ الْخَبِيثُ! أَمَا رَحِمْتَ أَهْلَكَ وَوَلَدَكَ!» «اى دشمن خويش، شیطان خبيث تو را اغفال كرده است.» (شرح‌های خطبه: )


از اين ماده پنج مورد در نهج البلاغه آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۳۲۴.    
۲. ↑ طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۲، ص۲۵۱.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۲، ص۱۱.    
۴. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۳۲، خطبه ۱۵۴.    
۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامة، ص۵۹، خطبه ۱۵۰.    
۶. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۱۶، خطبه ۱۵۴.    
۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۲۹، خطبه ۱۵۴.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۴۵۶.    
۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۴۵۶.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۶، ص۱۰۴.    
۱۱. ↑ هاشمی خویی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۲۴۹-۲۵۰.    
۱۲. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۱۷۹.    
۱۳. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۱۴، خطبه ۲۰۹.    
۱۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامة، ص۲۱۳، خطبه ۲۰۴.    
۱۵. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۲۴، خطبه ۲۰۹.    
۱۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۵۰۷، خطبه ۲۰۹.    
۱۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۰.    
۱۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۰.    
۱۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۸، ص۱۲۶.    
۲۰. ↑ هاشمی خویی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۱۲۴.    
۲۱. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۳۲.    
۲۲. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۳۲، خطبه ۱۵۴.    
۲۳. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۱۴، خطبه ۲۰۹.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «خبث»، ج۱، ص۳۲۴.    






جعبه ابزار