• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ذهبیه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: صوفیه.


ذهبيه، فرقه‌ای از صوفیان کبرویه و پیروان میرشهاب‌الدین بُرزِش‌آبادی است که پس از امتناع از بیعت با نوربخش سلسله‌ای جداگانه تشکیل داد.
این سلسله شیعه امامیه است و در دوره صفویه در خراسان و فارس میان عامه و اهل حرف گسترش یافت.
ذهبیه به مرتضویه معروف هستند و مخالفانشان آنان را اغتشاشیه می‌خوانند.



فرقه‌اى از فرق صوفيه كه شعبه‌اى از صوفيان كبرويه‌ هستند.


ذهبيه پيروان ميرشهاب‌الدين سيدعبداللّه برزش‌آبادى مشهدى هستند كه مريد خواجه اسحاق خُتَّلانی بود.
گويند: چون عبداللّه از بیعت با خلیفه او (سيدمحمد نوربخش) امتناع كرد و سلسله‌اى جداگانه تشكيل داد، خواجه اسحاق گفت: «ذهب عبداللّه»، يعنى عبداللّه از بيعت ما بيرون رفت.
بنابراین آن فرقه منشعبه، معروف به ذهبی شدند.


اين سلسله، مذهب شيعه اماميه دارند.


مروّج طريقت ايشان شیخ نجیب‌الدین رضا تبریزی بود.
شيوخ اخير اين سلسله پرویزخان سلماسی، حاج میرزا احمد نایب الایاله تبریزی و حاج حب حیدر بودند.
شيخ كنونى آنان دکتر گنجوی تبریزی است.


ذهبيه معروف به ذهبيۀ مرتضويه هستند كه مخالفانشان آنان را ذهبيۀ اغتشاشيه خوانند.


ايشان به‌علت اخلاص در تشیع و كمک به ولایت ائمۀ اثنی‌عشر در دورۀ صفويه نخست در خراسان و سرانجام در فارس موفق به گسترش طريقۀ خود در بين طبقات عامه، اهل حرف و صنايع شدند.
[۱] کرمانی، میرزا عبدالحسین، هفتاد و دو ملت، ص۱۷۴-۱۷۶.
[۲] زرین‌کوب، عبدالحسین، دنباله جستجو در تصوف، ص۲۶۴-۲۶۵.



۱. کرمانی، میرزا عبدالحسین، هفتاد و دو ملت، ص۱۷۴-۱۷۶.
۲. زرین‌کوب، عبدالحسین، دنباله جستجو در تصوف، ص۲۶۴-۲۶۵.



مشکور، محمدجواد؛ مدیرشانه چی، کاظم، فرهنگ فرق اسلامی، ج۱، ص۱۹۸.    






جعبه ابزار