رهبری بر مبنای ایدئولوژی
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
رهبرى بر مبناى ايدئولوژى نژادى از نمونههای رهبرى مكتبى بر اساس
حاکمیت اصول است که بر پایه
ایدئولوژی و نژاد خاص تشکیل میگردد.
صهیونیسم و
حزب بعث نمونههای کلیدی رهبری مبتنی بر ایدئولوژی نژادی و
سوسیالیزم هستند.
با وجود استفاده از عناصر مذهبی، این رهبریها در رده رهبری مكتبی طبقهبندی میشوند.
رهبرى برمبناى ايدئولوژى نژادى، مانند صهيونيسم كه سعى در متشكل كردن يهوديان و تشكيل
دولت بر اساس ايدئولوژى خاص در محدوده نژاد يهود داشت و سرانجام به تشكيل دولت
اسرائیل انجاميد.
نهضت صهيونيسم را از آن جهت نمیتوان يک حركت ناسيوناليستى خاص دانست كه آميخته با
مذهب و يک نظام مكتبى است.
گرچه سران صهيونيسم جهانى آيين
یهود را پوششى براى مقاصد سياسى خود قرار دادهاند و آواره بودن يهوديان را براى
مشروع جلوه دادن انگيرههاى تجاوزكارانه خود بهانه كردهاند و بازگشت به سرزمين مقدس را به منظور جذب يهوديان مطرح كردهاند، ولى در نهايت ناگزيرند خصلتهاى دينى يهود را براى ادامه سياستهاى توسعهطلبانه خود حفظ كنند و به همين دليل است كه ما رهبرى صهيونيسم را در رده رهبرى مكتبى آوردهايم.
رهبر بعث كه خواهان استقرار نظام سياسى مبتنى بر سوسياليزم و تفكر الحادى در چارچوب نژاد
عرب و
ناسیونالیسم عربی است.
رهبرى بعث توانست با جذب گروهى از جوانهاى عرب
قدرت سیاسی را در دو كشور
مسلمان عراق و
سوریه به دست گيرد.
از سال (۱۹۵۳ م) كه حزب سوسياليست بعث عربى به طور رسمى اعلام موجوديت كرد، رهبرى آن از پان عربيسم جانبدارى مىكرد و خط مشى آن بر پايه سوسياليست و ناسيوناليسم عربى بود و در اتحاد سوريه و
مصر نقش فعال داشت.
ولى مسائل عربى آنچنان پيچيده و وابسته به سياستهاى جهانى بود كه رهبرى بعث عربى، ناگزير تن به تجزيه و انشعاب داد و خود بر عوامل بىشمار تفرقه ميان ملت عرب افزود و جريانها و شرايط سياسى شاخه بعث عراق را به كلى از مواضع ايدئولوژيكى جدا كرد و رهبرى آن را به دنبال سياستهاى استكبارى و وابستگى كشانيد.
به نحوى كه براى حفظ خود و قدرت به دست آورده، پايبند هيچ اصل و مرامى نيست و خط مشى آن را شرايط متغير و رويدادهاى روزمره تعيين مىكنند.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۲۷۱-۲۷۲.