• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

سجده شکر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سجده شکر از سجده‏هاى مستحب است که برای ادای شکر بجا آوره می‌شود. از آن در باب صلات سخن گفته‏اند.




سجده شکر در موارد زیر مستحب مؤکد است: بعد از هر نماز واجب و مستحب؛ هنگام رسیدن نعمتى جدید و یا تجدید نعمت؛ هنگام دور شدن نقمت و بلایی از انسان و نیز یاد آورى آنها؛ پس از توفیق یافتن در به جا آوردن عملى نیک یا ترک گناهی
[۳] مهذب الأحکام ج۷، ص۳۷.

و نیز هنگام مشاهده فرد مبتلا به بلایى و دیدن فاسق.



سجده شکر با انجام دادن مسمای سجده محقق مى‏شود. بنابر این، سجده شکر، تکبیر افتتاح، تکبیر هنگام رفتن به سجده و نیز تشهد و سلام ندارد؛
لیکن برخى قدما تکبیر را پس از سر برداشتن از سجده مستحب دانسته‏اند.
سجده شکر با یک بار سجده کردن تحقق مى‏یابد؛

۲.۱ - افضل


لیکن افضل آن است که دو بار سجده کند و بین دو سجده، گونه راست و سپس گونه چپ را- که از آن به تعفیر تعبیر مى‏شود- به زمین نهد. تعدد سجده با سر برداشتن از زمین و سر نهادن بر آن تحقق مى‏یابد و نشستن بین دو سجده لازم نیست.

۲.۲ - مسمای سجده


آیا براى تحقق مسماى سجده شکر، نهادن اعضای هفت گانه بر زمین لازم است یا گذاشتن پیشانی به تنهایى کفایت مى‏کند؟ مسئله محل بحث واختلاف است.



در سجده شکر طهارت از حدث و نیز رو به قبله بودن شرط نیست.
در اشتراط مباح بودن (غصبی نبودن) مکان و نهادن پیشانى بر چیزى که سجده بر آن صحیح است، همچون خاک اختلاف است.
[۱۷] کشف الغطاء ج۳، ص۲۱۵.




امور زیر در سجده شکر مستحب است: روبه قبله بودن؛
طهارت از حدث؛
گستردن دستها بر زمین؛ چسبانیدن سینه و شکم به زمین؛ تعفیر (بر زمین نهادن گونه راست و سپس چپ و به قول برخى جبین راست و چپ نیز)؛ طول دادن سجده؛ خواندن دعاهای وارد شده؛ گفتن صد بار «شکراً للَّه» یا «شکراً، شکراً» یا «عفواً، عفواً»؛ سه یا یک بار گفتن نیز کفایت مى‏کند و مسح محل سجده با دست و کشیدن دستها بر صورت و جلو بدن پس از سر برداشتن از سجده.
[۲۳] مفاتیح الشرائع ج۱، ص۱۵۸.



 
۱. ↑ جواهر الکلام ج۱۰، ص۲۳۴-۲۴۰.    
۲. ↑ العروة الوثقی‌ ج۲، ص۵۸۴-۵۸۵.    
۳. ↑ مهذب الأحکام ج۷، ص۳۷.
۴. ↑ جامع المقاصد ج۲، ص۳۱۷.    
۵. ↑ جامع المقاصد ج۲، ص۳۱۷.    
۶. ↑ المبسوط ج۱، ص۱۱۴.    
۷. ↑ مسالک الأفهام ج۱، ص۲۲۳.    
۸. ↑ الحدائق الناضرة ج۸، ص۳۵۱.    
۹. ↑ ذکری‌ الشیعة ج۳، ص۴۶۵.    
۱۰. ↑ جامع المقاصد ج۲، ص۳۱۷.    
۱۱. ↑ الحدائق الناضرة ج۸، ص۳۴۹-۳۵۰.    
۱۲. ↑ العروة الوثقی‌ ج۲، ص۵۸۵.    
۱۳. ↑ تذکرة الفقهاء ج۱، ص۱۳۷.    
۱۴. ↑ تذکرة الفقهاء ج۳، ص۱۵.    
۱۵. ↑ ذکری الشیعة ج۳، ص۴۶۵.    
۱۶. ↑ جامع المقاصد ج۲، ص۳۱۷.    
۱۷. ↑ کشف الغطاء ج۳، ص۲۱۵.
۱۸. ↑ الحدائق الناضرة ج۸، ص۳۴۹-۳۵۰.    
۱۹. ↑ العروة الوثقی‌ ج۲، ص۵۸۵.    
۲۰. ↑ العروة الوثقی‌ ج۲، ص۳۱۲-۳۱۳.    
۲۱. ↑ جواهر الکلام ج۱۰، ص۲۴۵.    
۲۲. ↑ جامع المقاصد ج۲، ص۳۱۶-۳۱۷.    
۲۳. ↑ مفاتیح الشرائع ج۱، ص۱۵۸.
۲۴. ↑ الحدائق الناضرة ج۸، ص۳۴۷-۳۴۹.    
۲۵. ↑ الحدائق الناضرة ج۸، ص۳۵۲.    
۲۶. ↑ العروة الوثقی‌ ج۲، ص۵۸۵.    




فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۳۹۷-۳۹۸.    




جعبه ابزار