• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

سیره عقلا

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سیره عقلا، عادت عقلی عقلا بر فعل یا ترک کاری است.



سیره عقلا، به معنای روش و شیوه مستمر عملی همه عقلای عالم بر انجام یا ترک عملی است.


عقلای عالم، با این که در زمان‌ها و مکان‌های مختلف زندگی می‌کنند و دارای دین ، مذهب و فرهنگ متفاوت می‌باشند، در مواردی بدون توافق قبلی، عملی یکسان را به طور مستمر انجام می‌دهند؛ برای مثال، همه آنها ظواهر کلام را حجت دانسته و به آن تمسک می‌نمایند و یا همه عقلا در چیزهایی که علم و تخصصی درباره آنها ندارند به خبره رجوع می‌کنند؛ چنان که مریض به طبیب و جاهل به عالم رجوع می‌کند.
برخی سیره عقلایی را فراگیرتر از سلوک و رفتار خارجی دانسته و آن را شامل مرتکزات عقلایی نیز می‌دانند، هر چند بر طبق آن مرتکزات، در خارج هیچ گونه عملی صورت نگیرد.
[۱] صدر، محمد باقر، بحوث فی علم الاصول، ج۴، ص۲۳۴.



سیره عقلایی انواعی دارد:
۱. گاهی سیره عقلایی موضوع حکم شرعی را تبیین می‌نماید؛
۲. گاهی سیره عقلایی ظهور الفاظ را منقح نموده و در کشف مراد متکلم ، چه شارع و چه غیر آن، دخالت می‌نماید؛
۳. گاهی سیره عقلایی سبب استنباط حکم شرعی می‌گردد، و آن در جایی است که در مسئله، نصی وجود نداشته باشد.


عرف .
[۳] مهریزی، مهدی، کتابشناسی اصول فقه شیعه، ص۳۰.
[۴] صدر، محمد باقر، دروس فی علم الاصول، ج۲، ص۱۲۷.
[۶] فیض، علیرضا، مبادی فقه و اصول، ص (۲۰۷-۲۰۳).
[۷] محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۳، ص۳۲۷.
[۸] جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، ص۴۱۳.
[۹] خمینی، روح الله، الرسائل، ج۲، ص۱۳۰.
[۱۱] جزایری، محمدجعفر، منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة، ج۵، ص۲۹۲.
[۱۲] مشکینی، علی، تحریر المعالم، ص۳۱.
[۱۳] مجاهد، محمد بن علی، مفاتیح الاصول، ص۱۹۴.
[۱۴] حیدر، محمد صنقور علی، المعجم الاصولی، ص (۶۴۰-۶۳۹).



۱. ↑ صدر، محمد باقر، بحوث فی علم الاصول، ج۴، ص۲۳۴.
۲. ↑ طباطبایی حکیم، محمد تقی، الاصول العامة للفقه المقارن، ص (۱۹۸-۱۹۷).    
۳. ↑ مهریزی، مهدی، کتابشناسی اصول فقه شیعه، ص۳۰.
۴. ↑ صدر، محمد باقر، دروس فی علم الاصول، ج۲، ص۱۲۷.
۵. ↑ صدر، محمد باقر، المعالم الجدیدة للاصول، ص۱۶۸.    
۶. ↑ فیض، علیرضا، مبادی فقه و اصول، ص (۲۰۷-۲۰۳).
۷. ↑ محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۳، ص۳۲۷.
۸. ↑ جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد (از دیدگاه مذاهب اسلامی)، ص۴۱۳.
۹. ↑ خمینی، روح الله، الرسائل، ج۲، ص۱۳۰.
۱۰. ↑ مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۲، ص۱۶۲.    
۱۱. ↑ جزایری، محمدجعفر، منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة، ج۵، ص۲۹۲.
۱۲. ↑ مشکینی، علی، تحریر المعالم، ص۳۱.
۱۳. ↑ مجاهد، محمد بن علی، مفاتیح الاصول، ص۱۹۴.
۱۴. ↑ حیدر، محمد صنقور علی، المعجم الاصولی، ص (۶۴۰-۶۳۹).



فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوين توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، برگرفته از مقاله «سیره عقلا».



جعبه ابزار