• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ضمان عهده

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ضمان عُهده یا ضمان دَرَک همان ضمان عهده ثمن است.




کلمه عهده در اصل به معنی نامه و چکی است که در آن وثیقه بیع و مقدار ثمن و کیفیت آن از قبیل نقد و نسیئه بودن نوشته می‌شود و سپس به معنی نفس ثمن آمده و در آن غلبه پیدا کرده است.
[۱] حدائق الناضره، ج۵، ص۳۰۱.
[۲] مسالک الافهام، ج۱، کتاب ضمان.
[۳] المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۴۰۴.
[۴] تذکرة الفقهاء، ج۲، کتاب ضمان.

و در کتاب المصباح المنیر
[۵] المصباح المنیر، چاپ هند، ص۲۶۰.
می‌نویسد: «و تسمی وثیقة المتبایعین عهدة».



و غرض از ضمان عهده در تعبیرات فقهاء ضمان عهده ثمن و یا ضمان ثمن می باشد.



ضمان عهده بر دو قسم است:

۳.۱ - ضمان ثمن برای مشتری از جانب بایع


بدین معنی که شخص التزام دهد در صورتی که مبیع مستحق للغیر (ملک غیر) باشد و به طور کلی هرگاه بطلان بیع به هر علتی ظاهر گردد از عهده ثمن برآید و مشتری بتواند برای استرداد ثمن به وی مراجعه نماید.

۳.۲ - ضامن ثمن برای بایع از جانب مشتری


بدین معنی که شخصی به بایع قول دهد در صورتی که ثمن مستحق للغیر یا معیوب درآید غرامت به عهده وی باشد و بایع بتواند به وی مراجعه کند.
[۶] حدائق الناضره، ج۵، ص۳۰۰.
[۷] المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۴۰۳.




ضمان عهده را «ضمان درک» نیز می گویند و لفظ «درک» (به فتح دال و راء و یا به سکون راء) چنان‌که در صحاح
[۸] المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۱۵۸۲.
می‌نویسد به معنی تبعه (آن‌چه از پی آید از عوارض) می باشد.
و یا اسم است از ادراک.
[۹] المصباح المنیر، ج۱، ص۱۱۹.

در کشاف می نویسد: درک (در اصطلاح فقه) مرادف با عهده است و آن رجوع به ثمن باشد در مورد استحقاق.
[۱۰] کشاف اصطلاحات الفنون، ج۱، ص۴۸۳.



 
۱. ↑ حدائق الناضره، ج۵، ص۳۰۱.
۲. ↑ مسالک الافهام، ج۱، کتاب ضمان.
۳. ↑ المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۴۰۴.
۴. ↑ تذکرة الفقهاء، ج۲، کتاب ضمان.
۵. ↑ المصباح المنیر، چاپ هند، ص۲۶۰.
۶. ↑ حدائق الناضره، ج۵، ص۳۰۰.
۷. ↑ المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۴۰۳.
۸. ↑ المغنی (ابن قدامه)، ج۴، ص۱۵۸۲.
۹. ↑ المصباح المنیر، ج۱، ص۱۱۹.
۱۰. ↑ کشاف اصطلاحات الفنون، ج۱، ص۴۸۳.




جابری عرب‌لو، محسن، فرهنگ اصطلاحات فقه فارسی، ص۱۲۳-۱۲۴.



جعبه ابزار