عبد اللّه بن زبیر اسدی (شعر عاشورایی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
عبدالله بن زبیر بن اشیم اسدی از خاندان
بنیاسد، در
کوفه متولد شد و شاعر شیعی شناخته میشود.
آثار او در سه حوزه
مدح،
رثا و
هجو طبقهبندی میشود، از جمله مرثیه مشهورش درباره
مسلم بن عقیل و
هانی بن عروه که
طبری و
ابن طاووس نقل کردهاند.
او در سال
۷۵ هجری قمری، در سفری به
ری که به دستور
حجّاج بن یوسف ثقفی انجام شد، درگذشت.
عبد اللّه بن زبیر بن اشیم اسدی از خاندان بنی اسد بود که در کوفه به دنیا آمد.
وی شاعری شیعی بود.
مرزبانی در «
معجم الشعراء» و
شیخ سماوی در «
ابصار العین» و
ابو الفرج اصفهانی در «
الاغانی» اشعاری از او ذکر کردهاند.
از اشعار به دست آمده میتوان پارهای رویدادهای زمان او و همچنین شخصیت فردی، اجتماعی، سیاسی و ادبی وی را روشن ساخت.
اشعار او در سه موضوع مدح، رثا و هجو خلاصه میشود.
عبد اللّه مرثیهای در مورد مسلم بن عقیل و هانی بن عروه سروده که طبری و ابن طاووس آن را نقل کردهاند.
عبد اللّه به سال ۷۵ ه. ق. در سفر به ری که به دستور حجّاج بن یوسف ثقفی انجام شد، درگذشت.
| اذا کنت لا تدرین ما الموت فانظریالیهانی بالسوق و ابن عقیل | | |
| الی بطل قد هشّم السیف وجههو آخر یهوی من طمار قتیل | | |
| اصابها امر الامیر فاصبحااحادیث من یسری بکل سبیل | | |
| تری جسدا قد غیر الموت لونهو نضح دم قد سال کلّ مسیل | | |
| ایرکب اسماء الهمالیج آمناو قد طلبته مذحج بذحول | | |
| تطیف حوالیه مراد و کلهمعلی رقبة من سائل و مسول | | |
| فان انتم لم تثاروا باخیکمفکونوا بغایا ارضیت بقلیل | | |
| | |
۱ - اگر نمیدانی مرگ چیست! به جسد هانی و مسلم بن عقیل در میان بازار کوفه بنگر!
۲ - بدان پهلوانی بنگر که شمشیر چهرهی او را خرد کرده است. (هانی) و به دلاوری دیگر که جنازهاش آغشته به خون از بالای قصر فرو افتاده است. (مسلم)
۳ - دستور حاکم (
ابن زیاد) آن دو را به این سرنوشت دچار ساخت که سرگذشتشان ورد زبان مردم در هر کوی و برزن شده و به صحراها و بیابانها به ارمغان میبرند (آنان افسانهی رهگذران شدهاند).
۴ - پیکر بیسری را خواهی دید که مرگ رنگش را دگرگون ساخته است و خونهایی نیز که چون سیل روان گشته است.
۵ - آیا اسماء پسر خارجه (که با چند تن دیگرهانی را به دربار ابن زیاد بردند) آسوده و آزاد سوار بر اسبها شود با اینکه قبیلهی مذحج خونهانی را از او خواهانند؟
۶ - و قبیلهی مراد (که باهانی از یک تیره بودند) به دور اسماء گردش کنند و مراقب و چشم به راه اویند و از یکدیگر پرسش کنند و در جستجوی وی باشند.
۷ - اگر شما (ای قبیله
مذحج و
مراد) انتقام خون برادرتان را نگیرید راستی زنان زناکاری هستید که بهاندکی از مال راضی شدهاید؟!
• دانشنامه شعر عاشورایی، ج۱، ص۵۷.