• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

عبدالوهاب بن احمد قرطبی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





عبدالوهاب بن احمد قرطبی (م ۴۳۸ هـ.ق) عالم، شاعر و خطاط اندلسی، از خاندان ابن‌حزم، در قرطبه بود.
در علوم، شعر و بلاغت پیش‌گام بود و خط خوش داشت.
با دربار مستظهر ارتباط داشت و در مباحثه با علمای دیگر، مهارت نشان داد.
پس از مرگ مستظهر، زندانی شد و پس از آزادی، در شهرهای مرزی در زمره کاتبان دربار درآمد.
او شاعر غنایی ممتاز و نویسنده‌ای پرکار بود، هرچند بیش‌تر آثارش باقی نمانده است.
وی در سال ۴۳۸ (هجری قمری) در طلیطله وفات یافت.



ابومغیره عبدالوهاب بن احمد بن عبدالرحمان قرطبی از خاندان علم و ادب ابن‌حزم در اندلس و اهل قرطبه بود و در آن شهر زندگی می‌کرد.
در علوم آداب، شعر و بلاغت از پیشگامان و در کتابت خوش‌خط بود. او نثر زیبا و بیانی روان داشت.
وی از افرادی مانند ابوالقاسم وهرانی استفاده کرد. وزیر دربار مستظهر بود و از آن‌چه بهره داشت به مستظهر خدمت کرد. مستظهر او و علی بن احمد و ابن‌شهید اندلسی را به خود نزدیک ساخته و با آنان مباحثه و مناقشه می‌کرد. وی با کشته شدن مستظهر به زندان مستکفی افتاد و بعد از رهایی به شهرهای مرزی رفت و در زمره کاتبان دربار درآمد. او به برکت خط خوشش به اموال بسیاری دست یافت. او شاعر بود و در سرودن شعر استعداد سرشاری داشت؛ این، از اشعار زیبایش که در آثار حمیدی، ابن خاقان و ضبی آمده هویداست.
در شعر غنایی پیشتاز شاعران اندلس بود.
[۲۱] پالنثیا، تاریخ الفکر الاسلامی ، ص۱۲.
از این شاعر مجموعه اشعاری باقی مانده است. او با ابن‌شهید اندلسی و پسر عمویش ابن‌خرم بسیار صمیمی بود؛ اگرچه با آنان به مناظره و مشاجره می‌پرداخت، او بارها در این مناظره‌ها بر پسرعمویش چیره گشت.
با ابن‌ربیب نیز مکاتبه داشت و در جواب نامه او که مردم اندلس را مذمت کرده بود، به خوبی از ملیت خویش دفاع کرد.
آثار بسیاری تألیف کرد که هیچ‌یک برجای نیست و فقط ابن‌بسام قطعاتی از نامه‌های او را به برخی بزرگان آورده‌است.

عبدالوهاب سرانجام در سال ۴۳۸ (هجری قمری) در طلیطله درگذشت.


۱. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۲۱۸.    
۲. ↑ ابن بشکوال، ابوالقاسم، کتاب الصله، ج۱، ص۳۶۱.    
۳. ↑ ابن بشکوال، ابوالقاسم، کتاب الصله، ج۱، ص۳۶۲.    
۴. ↑ حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس، ج۶، ص۲۹۱-۲۹۲.    
۵. ↑ ابن عمیره، احمد بن یحیی، بغیة الملتمس، ج۱، ص۳۹۳.    
۶. ↑ ابن بشکوال، ابوالقاسم، کتاب الصله، ج۱، ص۳۶۱.    
۷. ↑ ابن بشکوال، ابوالقاسم، کتاب الصله، ج۱، ص۳۶۱.    
۸. ↑ حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس، ج۶، ص۲۹۱.    
۹. ↑ ابن عمیره، احمد بن یحیی، بغیة الملتمس، ج۱، ص۳۹۳.    
۱۰. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیرة، ج۱، ص۱۳۲.    
۱۱. ↑ مقری تلمسانی، احمد بن محمد، نفح الطیب، ج۱، ص۴۸۹.    
۱۲. ↑ مغربی، ابن سعید، المغرب فی حلی المغرب، ج۱، ص۵۵.    
۱۳. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۲۱۸.    
۱۴. ↑ حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس، ج۶، ص۲۹۱.    
۱۵. ↑ ابن عمیره، احمد بن یحیی، بغیة الملتمس، ج۱، ص۳۹۳.    
۱۶. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیرة، ج۱، ص۱۳۳.    
۱۷. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۲۱۸.    
۱۸. ↑ حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس، ج۶، ص۲۹۲.    
۱۹. ↑ قیسی، فتح بن محمد، مطمح الأنفس، ج۱، ص۲۰۳.    
۲۰. ↑ ابن عمیره، احمد بن یحیی، بغیة الملتمس، ج۱، ص۳۹۳.    
۲۱. ↑ پالنثیا، تاریخ الفکر الاسلامی ، ص۱۲.
۲۲. ↑ ابن عمیره، احمد بن یحیی، بغیة الملتمس، ج۱، ص۳۹۳.    
۲۳. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۲۱۸.    
۲۴. ↑ شنترینی، علی بن بسام، الذخیرة، ج۱، ص۱۳۳.    
۲۵. ↑ ابن بشکوال، ابوالقاسم، کتاب الصله، ج۱، ص۳۶۲.    
۲۶. ↑ شکعه، مصطفی، الادب الاندلسی، ص۲۵۴.
۲۷. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۲۱۸.    
۲۸. ↑ مرکز دایره المعارف الاسلامیه، دایره المعارف الاسلامیه، ج۳، ص۳۴۴.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلام، برگرفته از مقاله «عبدالوهاب بن احمد قرطبی»، ج۳، ص۲۲۲.






جعبه ابزار