عصر غیبت کبری تا زمان شیخ طوسی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
عصر غيبت كبرى تا زمان شيخ طوسى، از مباحث مطرح در فقه اسلامی است که در
فقه سیاسی نیز مطرح میشود.
دوره عصر غیبت کبری تا زمان
شیخ طوسی، مرحلهای بنیادین در شکلگیری نظام
فقه و
اجتهاد شیعه بود.
در این دوره، مجموعههای حدیثی اصلی مانند «
کافی»، «
من لا یحضره الفقیه»، «
تهذیب الاحکام» و «
الاستبصار» تدوین شدند.
عالمانی چون
شیخ مفید،
سید مرتضی و شیخ طوسی با تألیف آثار اصولی و فقهی گسترده، مبانی روشمند اجتهاد را پایهریزی کردند.
ششمین مرحله تاریخ تکوین و تدوین
فقه شیعه از عصر غيبت كبرى (۳۲۹ هـ.ق) تا زمان شيخ طوسى (۴۶۰ هـ.ق) است.
اين عصر اوج بنيانگيرى فقه شيعى و پىريزى اجتهاد است.
در اين عصر
اصول أربعمائه در چهار اصل متقن و منقح جمعآورى شد.
کلینی (م ۳۲۹ هـ.ق) در طول بيست سال مسافرت، كنكاش و پژوهش ۱۶۱۹۰ حديث را جمعآورى و در كتاب كافى تدوين كرد.
اين تعداد حديث از مجموع احاديث
صحاح سته اهل تسنن بيشتر است.
محمد بن علی بن بابویه (م ۳۸۱ هـ.ق) تعداد ۵۹۶۳ حديث را كه مستندات
فتاوی فقهى وى بوده است در كتاب من لا يحضره الفقيه جمعآورى و تدوين نمود.
شيخ طوسى (م ۴۶۰ هـ.ق) تعداد ۱۳۵۹۰ حديث در كتاب تهذيب و ۵۵۱۱ حديث در كتاب استبصار گردآورى كرد.
فقهاى اين دوره مانند شيخ مفيد، سيد مرتضى،
سید رضی و
شیخ الطائفه نه تنها با تأليف متقنترين كتب فقهى اسلوب صحيح اجتهاد را ترسيم نمودند، اصولاً منطق و متدلوژى فقه را كه در اصطلاح،
علم اصول فقه ناميده مىشود بنيان نهادند.
كتابهای ارزشمندی از اين عصر بهجاى مانده است که عبارتند از:
مهمترين آثار فقهى اين عصر، دو كتابی است که شيخ طوسى آنها را تأليف است.
ایشان با این دو كتاب، فقه و اجتهاد را به اوج و ارتقاء شايسته رسانده است.
•
زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص ۴۰.
