• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

علی بن محمد بزدوی (مقاله‌دوم)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





علی بن محمد بزدوی (حدود ۴۰۰ ـ ۴۸۲ هـ.ق) فقیه به نام حنفی، از اساتید بزرگ فقه و حدیث بود.
او در سمرقند تدریس می‌کرد.
وی آثار مهمی چون «المبسوط»، «شرح الجامع الکبیر» و دو کتاب در تفسیر قرآن تألیف کرده است.
بزدوی در سال ۴۸۲ (هجری قمری) در شهر کش درگذشت و در مقبره باب‌المسجد به خاک سپرده شد.



ابوالحسن علی بن محمد بن حسین نسفی بَزْدَوی منسوب به بَزْده یا بَزْدَوه مکان یا قلعه‌ای واقع بر سر راه بخاراست و در حدود سال ۴۰۰ (هجری قمری) متولد شد.
[۶] لکنوی هندی، محمد عبدالحی، الفوائد البهیّه، ص۱۲۴.




نسفی از فقیهان بزرگ مذهب حنفی در ماوراءالنهر و از پیشوایان حنفی‌ها در فروع و اصول به شمار می‌رفت.



علی بن محمد فقه را از استادانی چون عبدالعزیز بن احمد حلوایی فرا گرفت و از کسانی چون عمر بن منصور بن خَنْب و ابوولید حسن بن محمد دربندی حدیث شنیده و روایت نقل کرده است.



بزدوی در سمرقند تدریس می‌کرد و شاگردانی چون ابوالمعالی محمد بن نصر مدینی که از خطیبان معروف سمرقند بود، از وی بهره‌مند شده و روایاتی را نقل کرده است.



ابوالحسن دارای آثاری در فقه و اصول بوده که عبارت‌اند از:
• المبسوط؛
• شرح الجامع الکبیر؛
• شرح الجامع الصغیر؛
• الوصول الی معرفة الاصول؛
• شرح تقویم الادله فی الاصول؛
• شرح صحیح بخاری؛
• شرح زیادات شیبانی؛
• غناء الفقهاء؛
• سیرة المذهب فی صفة الادب؛
• الامالی؛
• دو کتاب در تفسیر قرآن.



علی سرانجام در سال ۴۸۲ (هجری قمری) در شهر کش، یکی از شهرهای سمرقند درگذشت و در مقبره باب‌المسجد به خاک سپرده شد.



۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۲.    
۲. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۱۴۶.    
۳. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۴. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۵. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۲، ص۲۰۱.    
۶. ↑ لکنوی هندی، محمد عبدالحی، الفوائد البهیّه، ص۱۲۴.
۷. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۶۹۳.    
۸. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۹. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۳، ص۹۳.    
۱۰. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۶.    
۱۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۳.    
۱۲. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۱۴۶.    
۱۳. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۶۹۳.    
۱۴. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ج۲، ص۳۸۸.    
۱۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۲.    
۱۶. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۱۴۶.    
۱۷. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۲، ص۲۰۱.    
۱۸. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۵.    
۱۹. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۲.    
۲۰. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۲۱. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۲۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۳، ص۹۳.    
۲۳. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۵.    
۲۴. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۲.    
۲۵. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۳، ص۹۳.    
۲۶. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۲۷. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۳، ص۹۳.    
۲۸. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۲، ص۲۰۱.    
۲۹. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۱۴۶.    
۳۰. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۳۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۳، ص۹۳.    
۳۲. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۶.    
۳۳. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۲.    
۳۴. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۳۵. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۳۶. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۶.    
۳۷. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۳۸. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۶.    
۳۹. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۶.    
۴۰. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۴۱. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ج۲، ص۳۸۸.    
۴۲. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۴۳. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۴۴. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۶.    
۴۵. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۹.    
۴۶. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۶۹۳.    
۴۷. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۹.    
۴۸. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ج۲، ص۳۸۸.    
۴۹. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    
۵۰. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۶۰۳.    
۵۱. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۶۹۳.    
۵۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۳۳، ص۹۳.    
۵۳. ↑ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا، تاج التراجم، ج۲، ص۱۵.    
۵۴. ↑ قرشی، عبدالقادر بن محمد، الجواهر المضیئه، ج۱، ص۳۷۲.    
۵۵. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۱۴۶.    
۵۶. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۶۹۳.    
۵۷. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ج۲، ص۳۸۸.    
۵۸. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۳۲۸.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلام، برگرفته از مقاله «علی بن محمد بزدوی»، ج۳، ص۲۳۷.






جعبه ابزار