• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

فتل (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




فَتَل (به فتح فاء و فتح تاء) از واژگان نهج البلاغه به معنای تابيدن است و دو بار در نهج البلاغه تکرار شده است.



فَتَل به معنای تابيدن است. فتیل هم به معنای تابیده است. «فتل وجهه عنهم: صرفه»


امیرالمومنین (علیه‌السلام) در خطبه ی شقشقیه درباره عثمان و خلافكاريهاى او فرموده: «الى ان انتكث عليه فتله و اجهز عليه عمله و كبت به بطنته» «عاقبت بافته‌هايش (براى استحكام خلافت) پنبه شد، و كردار ناشايستش كارش را تباه ساخت و سرانجام شکم خوارگی و ثروت اندوزی، براى ابد نابودش ساخت.» (شرح‌های خطبه: )
جایی دیگر در خطبه غرّاء در مقام نصیحت می‌فرماید: «فاتّقوا الله تقيّة ذى لبّ... لم تفتله فاتلات الغرور و لم تعم عليه مشتبهات الامور» فتل در اينجا به معنى برگرداندن است؛ «فتل وجهه عنهم: صرفه» «فريب آنچه انسان را مغرور مى‌كند و از راه منصرف مى‌سازد، نخورده، امور مشتبه بر او مخفى نگشته» (شرح‌های خطبه: )


از این ماده دو مورد در «نهج» آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۸۰۱.    
۲. ↑ النجم طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۴۳۹.    
۳. ↑ النجم طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۴۳۹.    
۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۴۴، خطبه۳.    
۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغة، ط مطبعة، ج۱، ص۳۰، خطبه۳.    
۶. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۴۹، خطبه۳.    
۷. ↑ شرح مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۹، خطبه۳.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۵۲۴.    
۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۵۲۴.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۱، ص۳۶۴.    
۱۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۹۷.    
۱۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۱۹۷.    
۱۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۱۵۶، خطبه۸۲.    
۱۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغة، ط مطبعة، ج۱، ص۱۳۸، خطبه۸۱.    
۱۵. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۱۱۲، خطبه۸۳.    
۱۶. ↑ النجم طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۴۳۹.    
۱۷. ↑ شرح مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۱۵۷، خطبه۸۳.    
۱۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۵۴۲.    
۱۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۵۴۷.    
۲۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۳، ص۴۰۸.    
۲۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۴.    
۲۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۲۶۶.    
۲۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۴۴، خطبه۳.    
۲۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۱۵۶، خطبه۸۲.    



• بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «فتل»، ج۲، ص۸۰۱.    






جعبه ابزار