• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

قصبانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





فضل بن محمد قصبانی (م ۴۴۴ هـ.ق) شاعر، از بزرگان فضل و ادب و از پیشوایان علم نحو و لغت بود.
ابوزکریا یحیی بن علی خطیب تبریزی و ابومحمد قاسم بن علی حریری از او بهره علمی بردند.
الامالی، الصفوة فی اشعار العرب، الامثال و مختار اشعار العرب از جمله آثار او هستند.
در ششم صفر سال ۴۴۴ (هجری قمری) و بنابر قولی سال ۴۴۸ (هجری قمری) درگذشت.



ابوالقاسم فضل بن محمد بن علی قَصَبانی بصری اهل بصره و از بزرگان فضل و ادب، شاعر
[۲] سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۱۲۵.
و از پیشوایان علم نحو و لغت محسوب می‌شد.
او که فردی نابینا بود.


ابوالقاسم محل رجوع دانش‌پروهان بوده و جویندگان علم از نقاط گوناگون به بصره آمده و از او بهره علمی می‌بردند.
از جمله آن‌ها می‌توان به‌ ابوزکریا یحیی بن علی خطیب تبریزی و ابومحمد قاسم بن علی حریری (صاحب کتاب مقامات) اشاره نمود.


قصبانی دارای آثاری است که عبارتند از:
• کتاب‌های حاشیه‌هایی بر کتاب الایضاح ابوعلی فارسی؛
• مقدمة فی النحو؛
• کتابی در حواشی الصحاح جوهری؛
• کتاب الامالی؛
• الصفوة فی اشعار العرب؛
• کتاب الامثال؛
• مختار اشعار العرب .


در ششم صفر سال ۴۴۴ (هجری قمری) و در زمان حکومت قائم بامرا درگذشت.
بصری سال ۴۴۸ (هجری قمری) تاریخ دیگری است که برای فوت او ذکر کرده‌اند.



۱. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ج۱، ص۲۵۷.    
۲. ↑ سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۱۲۵.
۳. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۵، ۱۵۱.    
۴. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۱۶، ص۲۱۸.    
۵. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ج۱، ص۲۵۷.    
۶. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۱۶، ص۲۱۸.    
۷. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المولفین، ج۸، ص۷۱.    
۸. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۸۱۹.    
۹. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ج۱، ص۲۵۷.    
۱۰. ↑ مدرس تبریزی، محمدعلی، ریحانة الادب، ج۴، ص۴۶۲.    
۱۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ اسلام، ج۳۰، ص۱۰۳.    
۱۲. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاه، ج۲، ص۲۴۶.    
۱۳. ↑ موسوی خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، ج۶، ص۱۵.    
۱۴. ↑ سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۸، ص۳۹۸.
۱۵. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۱۶۵.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلام، برگرفته از مقاله «فضل بن محمد قصبانی»، ج۳، ص۲۷۶.






جعبه ابزار