• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مجمل عرضی خام

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



لفظ دارای اجمال ناشی از عوامل بیرونی، مجمل عرضی نام دارد.



مجمل عرضی، از اقسام مجمل حقیقی و مقابل مجمل ذاتی بوده و به لفظی گفته می‌شود که فی نفسه بدون دخالت عامل خارجی در عرف و لغت معنای روشنی دارد و اجمال آن از عوامل خارجی ناشی می‌شود، مانند: کلمه «مختار» که مشترک لفظی میان اسم فاعل و اسم مفعول است، گرچه قبل از اعلال اجمالی ندارد، اما پس از اعلال مجمل می‌گردد، و یا مثل لفظ عامی که به وسیله مخصص مجهولی، تخصیص زده شود، مانند: «اکرم العلماء الا بعضهم»؛ در این جا «العلماء» که عام است معنای روشنی نزد اهل عرف و لغت دانان دارد، اما چون با مخصص مجملی مانند «بعضهم» تخصیص خورده و معنای «بعض» روشن نیست، اجمال مخصص به عام سرایت می‌کند و آن را نیز مجمل می‌نماید.
[۳] حیدر، محمد صنقور علی، المعجم الاصولی، ص۴۸.



۱. ↑ صدر، محمد باقر، بحوث فی علم الاصول، ج۳، ص۴۴۴.    
۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج۲، ص۲۱۹.    
۳. ↑ حیدر، محمد صنقور علی، المعجم الاصولی، ص۴۸.



فرهنگ نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «مجمل عرضی».



جعبه ابزار