• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

محمد بن عمر بخارائی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





محمد بن عمر بخارائی (قرن ششم هـ.ق) از شاعران و فقیهان برجسته قرن ششم هجری و از رؤسای حنفیان در ماوراءالنهر بود.
وی در علوم ریاضی، هندسه و جبر مهارت بسیار داشت و در فتوا و حل معضلات علمی سرآمد بود.
ایشان مدتی در مرو و سپس در آموی اقامت گزید و دیوان شعری نیز از او به‌جا مانده است.
عوفی او را فقیهی عالم و شاعری آراسته توصیف کرده است.



محمد بن عمر بن مسعود بن احمد بن عبدالعزیز بن مازه بخارائی (بخاری) نظام‌الدین از شعرای قرن ششم هجری بود.
[۲] خیام‌پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ص۶۰۷.
او از شاعران دربار ملوک خانیه ماوراءالنهر و همچون پدر خود از رؤسای حنفیان آن‌جا بود.
[۳] نفیسی، سعید، تاریخ نظم و نثر در ایران، ج۱، ص۹۹.



محمد بن عمر در جوانی تحصیل کمالات نمود و گاهی نیز شعر می‌سرود.
[۴] هدایت، رضاقلی‌خان، مجمع الفصحاء، ج۳، ص۱۴۱۰.
وی در دقایق مشکلات فتوا، بر مشایخ فایق آمده بود.
در پیچیدگی‌های علوم حساب، هندسه، جبر و مقابله کسی با او توان مقابله نداشت و در حل مشکلات اقلیدس افلاطون مهارت داشت.



نظام‌الدین ابتدا ساکن بخارا بود، پس از آن‌که میان او و خانواده‌اش اختلافی پیش آمد، از آن‌جا به مرو رفت.
[۵] رازی، امین احمد، هفت اقلیم، ج۳، ص۴۰۶.
عوفی که در حدود سال ششصد هجری و در راه خراسان به بخارا بود، چند روزی در خدمت او به سر برد.
[۶] عوفی، محمد، لباب الالباب، ص۵۹۹.
او پس از آن‌که مدتی در مرو ساکن بود از جانب قمرالدین، سلطان آموی، شهری در غرب رود جیحون بین بخارا و مرو، دعوت شد و به آن‌جا رفت و مدتی نیز در آن‌جا ساکن بود.
[۷] رازی، امین احمد، هفت اقلیم، ج۳، ص۴۰۶.



بخارائی کتاب دیوان شعر اثر وی می‌باشد.


۱. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۹، ص۶۳.    
۲. ↑ خیام‌پور، عبدالرسول، فرهنگ سخنوران، ص۶۰۷.
۳. ↑ نفیسی، سعید، تاریخ نظم و نثر در ایران، ج۱، ص۹۹.
۴. ↑ هدایت، رضاقلی‌خان، مجمع الفصحاء، ج۳، ص۱۴۱۰.
۵. ↑ رازی، امین احمد، هفت اقلیم، ج۳، ص۴۰۶.
۶. ↑ عوفی، محمد، لباب الالباب، ص۵۹۹.
۷. ↑ رازی، امین احمد، هفت اقلیم، ج۳، ص۴۰۶.
۸. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۹، ص۶۳.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «محمد بن عمر بخارائی»، ج۴، ص۲۹۱.






جعبه ابزار