• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مکرر حکم امضایی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حكم امضایى، حکم و دلیل تأیید شده از جانب شارع مقدس را می گویند.




پیش از ظهور اسلام، براى تنظیم مناسبات حقوقى، معاملاتى، اقتصادى و نیز مراسم عبادى قواعد و مقرراتى میان مردم وجود داشتکه برخى از شرایع پیشین و برخى دیگر از بناى عقلا نشأت مى‏گرفت. آن دسته از قواعد و مقررات و مراسمى که پس از اسلام شارع آنها را- هرچند با سكوت و نهى نكردن، خواه به طورکامل یا با اصلاحات جزئی یا کلی- تأیید و امضا کرده است، احکام و ادله امضایى نامیده مى‏شود و در مقابل آن، احکام و ادله تأسیسی است
[۱] مبسوط در ترمینولوژى حقوق، ج۱، ج۱۸۷؛
[۲] جامع الشتات ج۱، ص۱۷۶.

عقود ، ایقاعات و برخى موارد دیگر، مانند وجوب ختنه، وجوب حداد زن پس از مرگ شوهر و وجوب وفا به نذر
[۳] معتمد العروة، ج۱، ص۱۴۷.
از احکام امضایى اند. همچنین حجیت بیشتر امارات - مانند حجیت خبر ثقه- و نیز اصوللفظی امضایى است.
[۴] اصطلاحات الاصول، ج۷۰.
[۵] دروس فى علم الاصول، ج۳، ص۲۵۲.
[۶] زبدة الاصول، ج۳، ص۸۹.

برخى، امضایى بودن تمامى احکام وضعی بر خلاف احکام تکلیفی را از جمله تفاوتهاى این دو دسته از احکام دانسته‏اند.
البته امضایى بودن احکام وضعی، به اعتبار خود احکام است، اما به اعتبار موضوعاتِ آنها، این احکام به امضایى و تأسیسی تقسیم مى‏شوند، مانند ملکیت که خود، حكمى وضعى است، اما اعتبار فقر یا سید بودن به عنوان موضوع براى تملک زکات و خمس، امرى تأسیسی مى‏باشد.



 
۱. ↑ مبسوط در ترمینولوژى حقوق، ج۱، ج۱۸۷؛
۲. ↑ جامع الشتات ج۱، ص۱۷۶.
۳. ↑ معتمد العروة، ج۱، ص۱۴۷.
۴. ↑ اصطلاحات الاصول، ج۷۰.
۵. ↑ دروس فى علم الاصول، ج۳، ص۲۵۲.
۶. ↑ زبدة الاصول، ج۳، ص۸۹.
۷. ↑ اجود التقریرات، ج۲، ص۳۸۳- ۷۶    
۸. ↑ فوائد الاصول، ج۴، ص۳۸۸.    





فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳،ص۳۵۲.    



جعبه ابزار