• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

نزه (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





نَزْه (به فتح نون و سکون زاء) از واژگان نهج البلاغه به معنای دور كردن است.
نَزاهَة (به فتح نون و هاء) به معنای دور شدن از هر مكروه آمده است.
تَنْزيه (به فته تاء و سکون نون) به معنای دور كردن است.
این کلمه پنج بار در نهج‌ البلاغه آمده است.



نَزْه: (مثل عقل) به معنای دور كردن است.
«نَزَهَ‌ ابلَهُ‌: باعدها عن الماء»
نَزاهَة: به معنای دور شدن از هر مكروه آمده است.
تَنْزيه: به معنای دور كردن است.


به برخی از مواردی که در نهج البلاغه به‌کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - حکمت ۲۴۳

چنان‌كه امام علی (صلوات‌الله‌علیه) می‌فرمايد: «فَرَضَ اللهُ الاِْيمانَ تَطْهيراً مِنَ الشِّرْكِ، وَ الصّلاَةَ تَنْزيهاً عَنِ الْكِبْرِ» (خداوند، ایمان را به خاطر تطهير دل از شرک واجب فرمود و نماز را براى پاک شدن از كبر.) (شرح‌های حکمت: )

۲.۲ - خطبه ۱۹۳

حضرت علی (علیه‌السلام) در وصف اهل تقوی فرموده: «بُعْدُهُ عَمَّنْ تَباعَدَ عَنْهُ زُهْدٌ وَ نَزاهَةٌ وَ دُنوُّهُ مِمَّنْ دَنا مِنَهُ لينٌ وَ رَحْمَةٌ» «دورى او از كسی كه از او دورى مى‌كند، زهد و دور شدن از مكروه است و نزديكى او به آن‌كه نزديک مى‌شود، نرمى و رحمت است.» (شرح‌های خطبه: )

۲.۳ - خطبه

حضرت در مقام موعظه فرمايد: «وَ كُونُو عَنِ الدُّنْيا نُزَّاهاً، وَ إِلَى الاْخِرَةِ وُلاَّهاً وَ لاَ تَضَعُوا مَنْ رَفَعَتْهُ التَّقْوَى.» «از دنيا دور شوندگان و به آخرت عاشقان باشيد.» (شرح‌های خطبه: )


این کلمه پنج بار در نهج‌ البلاغه آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۱۰۲۷.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۶، ص۳۶۴.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۳۸۷.    
۴. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۳۸۷.    
۵. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۶، ص۳۶۴.    
۶. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، حکمت ۲۴۳.    
۷. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۲۰۸، حکمت ۲۵۲.    
۸. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۱۲، حکمت ۲۵۲.    
۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۹۳، حکمت ۲۵۲.    
۱۰. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۲۱.    
۱۱. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۲۱.    
۱۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۱۴، ص۸۵.    
۱۳. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۳۲۰.    
۱۴. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۸۶.    
۱۵. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۸۳، خطبه ۱۹۳.    
۱۶. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۱۸۹، خطبه ۱۹۱.    
۱۷. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۳۰۶، خطبه ۱۹۳.    
۱۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۴۷۷، خطبه ۱۹۳.    
۱۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۷۵۰.    
۲۰. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۷۷۰.    
۲۱. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۷، ص۵۹۱.    
۲۲. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۲، ص۱۵۸.    
۲۳. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۰، ص۱۴۹.    
۲۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۴۴، خطبه ۱۹۱.    
۲۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۱۵۸، خطبه ۱۸۶.    
۲۶. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۲۸۴، خطبه ۱۹۱.    
۲۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۴۴۳، خطبه ۱۹۱.    
۲۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۷۰.    
۲۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۸۵.    
۳۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۷، ص۳۳۹.    
۳۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۲۵۳.    
۳۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۱۱۶.    
۳۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، حکمت ۲۴۳.    
۳۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۸۳، خطبه ۱۹۳.    
۳۵. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۴۴، خطبه ۱۹۱.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «نزه»، ج۲، ص۱۰۲۷.    






جعبه ابزار