• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

نسب (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





نَسَب (به فتح نون و سین) از واژگان نهج البلاغه به دو معنا آمده است:

• قرابت
• توصيف و نسبت دادن
مُناسَبَت: (به ضم میم و فتح سین و باء) به معنای مشاكلت و مماثلت است.
مواردى از آن به هر دو معنى در نهج‌ البلاغه آمده است.



نَسَب: (مثل شرف) به دو معنا آمده است:
• قرابت
• توصيف و نسبت دادن
«النسب: القرابة»
مُناسَبَت: به معنای مشاكلت و مماثلت است.


به برخی از مواردی که در نهج البلاغه به‌کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - حکمت ۱۲۰

امام علی (صلوات‌الله‌علیه) در حكمت ۱۲۵ فرموده: «لاََنْسُبَنَّ الاِْسْلاَمَ نِسْبَةً لَمْ يَنسُبْها أَحَدٌ قَبْلِي: الاِْسْلاَمُ هُوَ التَّسْلِيمُ، وَ التَّسْلِيمُ هُوَ الْيَقِينُ، وَ الْيَقِينُ هُوَ التَّصْدِيقُ.» «يعنى وصف مى‌كنم اسلام را وصفى كه كسى قبل از من نكرده است، كه خلاصه‌اش اعتقاد و عمل است.» (شرح های خطبه:)

۲.۲ - حکمت ۲۴۳

حضرت فرموده: «وَ فَرَضَ اللهُ .... تَرْكَ الزِّنَى تَحْصِيناً لِلنَّسَبِ.» «خداوند ترک زنا را براى حفظ نسب و ترک لواط را براى تكثير نسل واجب فرمود.» (شرح‌های حکمت: )
منظورش نسب معروف و قرابت و عدم اختلاط نسل است.

۲.۳ - خطبه ۱۰۷

حضرت علی (علیه‌السلام) فرموده: «وَ صارَ الْفُسوقُ نَسَباً» (اسلام را همچون پوستينى وارونه مى‌پوشند.) (شرح‌های خطبه: )
منظور وسيله پيوند و قرابت است.


مواردى از آن به هر دو معنى در نهج‌ البلاغه آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۱۰۲۸.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۲، ص۱۷۱.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۳۹۰.    
۴. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۲، ص۱۷۱.    
۵. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۸۰۱، حکمت ۱۲۰.    
۶. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۱۸۰، حکمت ۱۲۵.    
۷. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۴۹۱، حکمت ۱۲۵.    
۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۶۵.    
۹. ↑ ابن میثم بحرانی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۵۲۱.    
۱۰. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۵۲۱.    
۱۱. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۱۳، ص۴۳.    
۱۲. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۱۹۰.    
۱۳. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۳۱۳.    
۱۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص، حمت۲۴۳.    
۱۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۲۰۸، حکمت۲۵۲.    
۱۶. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۱۲، حکمت۲۵۲.    
۱۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۹۳، حکمت۲۵۲.    
۱۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۲۱.    
۱۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۲۴.    
۲۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین، ج۱۴، ص۹۵.    
۲۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۳۲۱.    
۲۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۸۹.    
۲۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۲۴۳، خطبه۱۰۷.    
۲۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۱، ص۲۰۹، خطبه۱۰۶.    
۲۵. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۱۵۷، خطبه۱۰۸.    
۲۶. ↑ شرح مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۲۳۱، خطبه۱۰۸.    
۲۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۷۴.    
۲۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۸۶.    
۲۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۴، ص۵۴۵.    
۳۰. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۳۰۳.    
۳۱. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۱۹۳.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «نسب»، ج۲، ص۱۰۲۸.    






جعبه ابزار