• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

نعم (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





نِعْمَ(به کسر نون، سکون عین و فتح میم) از واژگان نهج البلاغه، فعل غير متصرفى است که براى انشاء مدح است. از مشتقات این کلمه در نهج البلاغه، نِعْمَة (به کسر نون، سکون عین و فتح میم) به معنای اوّل آن‌چه خدا به انسان داده است. نَعْمَة (به فتح نون و میم و سکون عین) به معنای تنعّم و وسعت روزى است. اِنْعَام (به کسر الف، سکون نون و فتح عین) به معنای نعمت دادن است. نَعيم (به فتح نون و کسر عین) به معنای نعمت وسيع است. اَنْعَام (به فتح الف و عین و سکون نون) جمع نَعَم به معنای چهار پايان، اكثر اطلاق آن بر شتر و گاو و گوسفند است. نَعْمَاء (به فتح نون و میم و سکون عین) مفرد است به معناى نعمت است. ناعِم (به فتح نون و کسر عین) به معنای صاحب نعمت، آن‌ كه در نعمت است.



نِعْمَ: فعل غير متصرفى است که براى انشاء مدح است. نِعْمَة به معنای آن‌چه خدا به انسان داده است. «النِعْمَة: ما انعم عليك»
نَعْمَة به معنای تنعّم و وسعت روزى است. اِنْعَام به معنای نعمت دادن است. نَعيم به معنای نعمت وسيع است. «النعيم: النعمة الكثيرة»
اَنْعَام جمع نَعَم به معنای چهار پايان، اكثر اطلاق آن بر شتر و گاو و گوسفند است. نَعْمَاء مفرد است به معناى نعمت است. در مجمع فرموده: نعمتى كه اثر آن در صاحبش آشكار است. ناعِم به معنای صاحب نعمت، آن‌ كه در نعمت است.


حضرت علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: «نِعْمَ الطِّيبُ الْمِسْكُ» «مشک عطر خوبى است.» (شرح‌های حکمت: )
حضرت می‌فرماید: «وَ خَوَتِ الاَْجْسَادُ النَّوَاعِمُ» «بدن‌هاى در ناز و نعمت تهى شدند.» (شرح‌های خطبه: )


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۱۰۵۱.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۶، ص۱۷۶.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، أقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۴۴۴.    
۴. ↑ زبیدی، مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج۱۷، ص۶۹۲.    
۵. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۶، ص۱۷۸.    
۶. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۸۷۶، حکمت ۳۸۷.    
۷. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۲۴۹، حکمت ۳۹۷.    
۸. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۴۶، حکمت ۳۹۷.    
۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۸۳۵، حکمت ۳۹۷.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۱۵، ص۲۳۸.    
۱۱. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۳۴۱.    
۱۲. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۴۰، خطبه ۲۲۰.    
۱۳. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۲۳۴، خطبه ۲۱۶.    
۱۴. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۳۴۰، خطبه ۲۲۱.    
۱۵. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۵۳۱، خطبه ۲۲۱.    
۱۶. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۱۰.    
۱۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۱۸.    
۱۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۸، ص۳۲۷.    
۱۹. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۴، ص۲۲۹.    
۲۰. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۱۶۰.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «نعم»، ج۲، ص۱۰۵۱.    






جعبه ابزار