• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

نهب (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: غلبه.


نَهْب (به فتح نون وسکون هاء) از واژگان نهج البلاغه به معنای غارت كردن، غلبه، گرفتن و غنيمت است.
این کلمه چهار بار در نهج‌ البلاغه آمده است.



نَهْب: (مثل عقل) به معنای غارت كردن، غلبه، گرفتن و غنيمت است.


به برخی از مواردی که در نهج البلاغه به‌کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - خطبه ۱۹۱

امام علی (صلوات‌الله‌علیه) درباره دنیا فرموده: «دارُ حَرَب وَ سَلَب، وَ نَهْب وَ عَطَب، أَهْلُها عَلَى سَاق وَ سِياق وَ لَحاق وَ فِراق.» «دنيا دار سلب مال، غارت و هلاكت است، اهل دنيا ايستاده و آماده براى رفتن و سوق شدن هستند.» (شرح های خطبه:)

۲.۲ - حکمت ۱۸۱

حضرت می‌فرماید: «إِنَّما الْمَرْءُ فِي الدُّنْيا ... نَهْبٌ تُبادِرُهُ الْمَصائِبُ» «شخص در دنيا غارت شده‌اى است كه مصائب پى در پى بر او وارد مى‌شود.» (شرح‌های حکمت: )

۲.۳ - خطبه ۳

حضرت علی (علیه‌السلام) در خطبه شقشقیّه فرموده: «فَصَبَرتُ وَ في الْعَيْنِ قَذىً، وَ في الحَلْقِ شَجاً، أرى تُراثي نَهْباً» (لذا شكيبايى ورزيدم، ولى به كسى مى‌ماندم كه: خاشاک چشمش را پر كرده، و استخوان راه گلويش را گرفته، با چشم خود مى‌ديدم، ميراثم را به غارت مى‌برند.) (شرح‌های خطبه: )

۲.۴ - خطبه ۱۶۲

حضرت می‌فرماید: «وَدَعْ عَنْكَ نَهْباً صِيحَ فِي حَجَراتِهِ» (سخن از گذشتگان بگذار و سخن از آنچه امروز با آن روبه رو هستم بگوى.) (شرح‌های خطبه: ) رجوع شود به «صيح- صيحه».


این کلمه چهار بار در نهج‌ البلاغه آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۱۰۶۹.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۲، ص۱۷۸.    
۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ج۱، ص۴۴۶، خطبه ۱۹۱.    
۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۱۵۹، خطبه ۱۸۶.    
۵. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۲۸۵، خطبه ۱۹۱.    
۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۴۴۳.    
۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۷۱.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۹۳.    
۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۷، ص۳۴۳.    
۱۰. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۲۵۶.    
۱۱. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۱۲۳.    
۱۲. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون،ص۸۱۸، حکمت ۱۸۱.    
۱۳. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۱۹۶، حکمت ۱۹۱.    
۱۴. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۰۳، حکمت ۱۹۱.    
۱۵. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۸۱، حکمت ۱۹۱.    
۱۶. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۵۸۰.    
۱۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۵۸۰.    
۱۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۱۳، ص۴۹۳.    
۱۹. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۲۶۵.    
۲۰. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۸.    
۲۱. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۱، خطبه ۳.    
۲۲. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ص۲۶، خطبه ۳.    
۲۳. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۴۸، خطبه ۳.    
۲۴. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۹، خطبه ۳.    
۲۵. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ص۵۰۳.    
۲۶. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ص۵۰۹.    
۲۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ص۳۲۹.    
۲۸. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۴۵.    
۲۹. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ص۱۵۳.    
۳۰. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۵۴، خطبه ۱۶۲.    
۳۱. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۸۰، خطبه ۱۵۷.    
۳۲. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۲۳۱، خطبه ۱۶۲.    
۳۳. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۵۵، خطبه ۱۶۲.    
۳۴. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه،ج۳، ص۵۳۵.    
۳۵. ↑ حرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۵۳۸.    
۳۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۶، ص۲۸۸.    
۳۷. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۰، ص۷.    
۳۸. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۲۴۱.    
۳۹. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ج۱، ص۴۴۶، خطبه ۱۹۱.    
۴۰. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون،ص۸۱۸، حکمت ۱۸۱.    
۴۱. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۱، خطبه ۳.    
۴۲. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۵۴، خطبه ۱۶۲.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «نهب»، ج۲، ص۱۰۶۹.    






جعبه ابزار