• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

هجویری‌

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




علی بن عثمان هجویری (۴۶۵ هـ.ق) پس از گذر ایام کودکی به کسب علم و معرفت پرداخت.
او سال‌ها سفر کرد و در محضر عالمان بزرگی چون شیخ ابوالفضل ختلی و دیگر مشایخ زمان بهره علمی برد.
هجویری در شریعت حنفی و تصوف جنیدی تحصیل کرد و به عنوان یکی از صوفیان بزرگ قرن پنجم هجری شناخته می‌شود. او به هند رفت و با محبت به نشر حقائق پرداخت.
از او دو اثر مهم به نام‌های ثواب الاخبار و کشف المحجوب بر جای مانده است.
کشف المحجوب از کتاب‌های اصلی صوفیان محسوب می‌شود.
هجویری در سال ۴۶۵ (هجری قمری) در لاهور درگذشت و در همان‌جا دفن شد.



ابوالحسن علی بن عثمان بن ابی علی هجویری جلابی غزنوی در محله هجویر غزنه به دنیا آمد.
پس از گذر ایام کودکی به کسب علم و معرفت پرداخت سالیان دراز رنج سفر را تحمل کرد و در محضر عالمان و مشایخ بزرگ زانو زد. او سفرهایی به خراسان، ماوراءالنهر، گرگان، آذربایجان، سوریه، عراق و هند انجام داد و در شهرهای گوناگون بسیاری دید.
[۲] هجویری، علی، کشف المحجوب (مقدمه)، ص۱۳.



ابوالحسن هجویری از شاگردان شیخ ابوالفضل محمد بن حسن ختلی (صوفی معروف) و از مریدان او بود.
او بسیاری از مشایخ آن عصر را نیز دیده و از آنان استفاده کرد.
[۳] جامی، عبدالرحمان، نفحات الانس، ص۲۵۴.

ابوالعباس اشقانی و ابوالقاسم علی گرگانی از آن جمله‌اند.
هجویری در شریعت حنفی و در طریقت تصوف جنیدی بود و یکی از عالمان و صوفیان بزرگ قرن پنجم هجری به شمار می رفت.
[۴] هجویری، علی، کشف المحجوب، ص۲۵۴.



ابوالحسن جلابی در سیرت و صورت یک صوفی راستین و در کسوت مروجی امین بود. با روحی سرشار از علاقه و ایمان به هند (پاکستان کنونی) رفت و کاری را که سلطان محمود غزنوی با حملات مکرر دست نیافت، او با سلاح عشق و محبت و نشر حقایق انجام داد. گروه بسیاری از مردم شبه قاره هند را به صراط مستقیم هدایت کرد و با رواج عرفان و تصوف، روح تازه ای در کالبد آنان دمید و از محبوبیت جاودانه ای برخوردار شد.
[۵] هجویری، علی، کشف المحجوب (مقدمه)، ص۱۵.



ابوالحسن غزنوی دو اثر به نام ثواب الاخبار
و کشف المحجوب الارباب القلوب بر جای مانه است. دومی از کتاب های اصلی صوفیان است و در آن لطایف بسیاری جمع شده است.
جامی
[۷] جامی، عبدالرحمان، نفحات الانس، ص۲۵۴.
و عطار در آثار خود از آن استفاده کرده‌اند.
[۸] عطار نیشابوری، محمد بن ابراهيم‌، تذکرة الاولیاء، ص۵۷۳.



هجویری در سال ۴۶۵ (هجری قمری) در لاهور پاکستان درگذشت
[۹] صفا، ذبیح‌الله، تاریخ ادبیات در ایران، ج۲، ص۸۹۲.
و در همان شهر نیز به خاک سپرده شد.
[۱۰] هجویری، علی، کشف المحجوب (مقدمه)، ص۱۵.

(دیگر منابع:
[۱۳] دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه دهخدا، ج۱۰، ص۱۴۲۷۷.

لغت نامه دهخدا ۱۰ / ۱۴۲۷۷.)

۱. ↑ از نویسندگان، المنجد فی الاعلام، ص۷۲۶.    
۲. ↑ هجویری، علی، کشف المحجوب (مقدمه)، ص۱۳.
۳. ↑ جامی، عبدالرحمان، نفحات الانس، ص۲۵۴.
۴. ↑ هجویری، علی، کشف المحجوب، ص۲۵۴.
۵. ↑ هجویری، علی، کشف المحجوب (مقدمه)، ص۱۵.
۶. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ص۶۹۱.    
۷. ↑ جامی، عبدالرحمان، نفحات الانس، ص۲۵۴.
۸. ↑ عطار نیشابوری، محمد بن ابراهيم‌، تذکرة الاولیاء، ص۵۷۳.
۹. ↑ صفا، ذبیح‌الله، تاریخ ادبیات در ایران، ج۲، ص۸۹۲.
۱۰. ↑ هجویری، علی، کشف المحجوب (مقدمه)، ص۱۵.
۱۱. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۱۸، ص۵۹.    
۱۲. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المولفین، ج۷، ص۱۴۸.    
۱۳. ↑ دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه دهخدا، ج۱۰، ص۱۴۲۷۷.



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلام، برگرفته از مقاله «علی بن عثمان هجویری»، ج۳، ص۲۶۷.






جعبه ابزار