هدف حقوق بینالملل (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
هدف حقوق بینالملل حقوق بینالملل به عنوان رشتهای نوین و گسترده، هدف اصلی خود را تأمین
صلح و
امنیت بینالمللی تعریف میکند.
اهداف آن شامل تعیین صلاحیت و تعهدات دولتها، تنظیم روابط سازمانهای بینالمللی، داوری بینالمللی و تعیین
حقوق و تکالیف افراد در حوزه جرائم بینالمللی است.
با توجه به قداست صلح و امنیت عادلانه، قواعد حقوق بینالملل باید به گونهای تدوین و اجرا شوند که این اهداف مقدس را تحقق بخشند.
تعيين هدف يا اهداف حقوق بينالملل رابطه مستقيمى با كيفيت تعريف جامع حقوق بينالملل دارد.
آنها كه حقوق بينالملل را به روابط دول و يا به تعبير ديگر، اشخاص بينالملل اختصاص دادهاند، اهداف اين رشته حقوقى را در سه قسمت به شرح زير بيان كردهاند:
- تعيين صلاحيت دول، زيرا كه هر دولت در حدود جغرافيایى معين و مشخص صلاحيت اجراى قواعد و انجام وظایفى را دارد و در خارج از آن حدود (جز در موارد استثنایى) فاقد صلاحيت است؛
- تعيين تعهدات دول كه ممكن است جنبه منفى و يا مثبت داشته باشد. اين تعهدات موجب مىشود كه صلاحيتها طبق مقررات حقوق بينالملل محدود شود؛
- تنظيم صلاحيت سازمانهاى بينالمللى.
ولى به موجب تعميمى كه در تعريف و موضوع حقوق بينالملل پس از جنگ جهانى داده شده، مىتوان هدف حقوق بينالملل را فراتر از تعيين تعهدات و صلاحيت دولتها و سازمانهاى بينالمللى دانست.
داورى بينالمللى و رفع اختلافات دولتها كه توسط محاكم بينالمللى به استناد عرف يا قراردادهاى بينالمللى مورد قبول دولتها و يا طرفين اختلاف انجام مىگيرد يكى ديگر از اهداف حقوق بينالملل است و نيز تعيين حقوق و تكاليف افراد در رابطه با مسائلى چون جرائم بينالمللى در حوزه هدفهاى عام حقوق بينالملل قرار مىگيرد.
هدفهاى ذكر شده در حقيقت هدفهاى عام سياسى است كه خود هدفهاى اصولىترى را دنبال مىكنند.
به طورى كه از مجموع مناقشات در زمينه ضرورت وجودى حقوق بينالملل و فلسفه سياسى آن كه بين طرفداران و مخالفين اين رشته حقوقى رد و بدل شده دستگير مىشود، هدف اصلى در تنظيم و تدوين و اجراى
حقوق بینالملل دستيابى به
صلح و
امنیت بينالمللى است.
پر واضح است كه تا عنصر
عدالت را بر اين مفهوم سياسى يعنى صلح و امنيت بينالمللى نيافزاییم نمىتوانيم آن دو را به طور مطلق هدف انسانى و شايسته تلاش بشرى بدانيم.
بنابراين با توجه به قداست و مطلوبيت ذاتى صلح و امنيت بينالمللى عادلانه، بايد آن را به عنوان هدف نهایى
حقوق بينالملل و همچنين هر نوع نظام بينالمللى دانست و چنين نتيجه گرفت كه قواعد حقوق بينالملل بايد از چنان خصلتى برخوردار باشد كه اين هدف مقدس را تأمين نمايد و الا ناسازگارى هدف و وسيله به نابودى يكى از آن دو خواهد انجاميد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۲۷-۲۸.
