وجوب مستقر
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
وجوب مستقر، وجوبی را گویند که بر
ذمّه مکلّف استقرار یافته و جز با به جا آوردن متعلق آن از ذمّه وی ساقط نمیشود. . مقابل آن،
وجوب متزلزل قرار دارد که عبارت است از وجوبی که بر ذمه مکلف استقرار نیافته و احتمال سقوط آن میرود.
وجوب مستقر در بابهای
زکات و
حج کاربرد دارد.
وجوب مستقر، وجوبی را گویند که بر ذمه مکلّف استقرار یافته و جز با به جا آوردن متعلق آن از ذمّه وی ساقط نمیشود. به متعلق چنین وجوبی واجب مستقر گفته میشود. مقابل آن،
وجوب متزلزل قرار دارد که عبارت است از وجوبی که بر ذمه مکلف استقرار نیافته و احتمال سقوط آن میرود.
از آن در بابهای زکات و حج نام بردهاند.
از شرایط وجوب زکات در غیر غلات چهارگانه (
گندم،
جو،
کشمش و
خرما) از اموالی که زکات به آنها تعلق میگیرد، این است که از آغاز تملک آنها (یا وجود دیگر شرایط) یازده ماه بگذرد. بعد از ورود به دوازدهمین ماه تملّک، زکات واجب میشود؛ لیکن در اینکه محض ورود به ماه دوازدهم
وجوب مستقر میشود؛ به گونهای که حتی با فقدان یکی از شرایط در این ماه، وجوب به قوت خود باقی میماند یا چنین نیست؛ بلکه وجوب متزلزل است و با زوال شرطی از شرایط تا پایان ماه دوازدهم، وجوب ساقط میشود و زکات آن مال واجب نخواهد بود، مسئله اختلافی است.
با حصول
استطاعت برای حج، چنانچه از روی
عمد حج ترک شود، وجوب آن بر ذمّه مکلف استقرار مییابد و بر او واجب است به هر نحو ممکن آن را به جا آورد؛ هرچند استطاعتش زایل گردد و اگر بمیرد، باید از طرف او از اصل
ترکه قضایش به جا آورده شود.
• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهمالسّلام)، ج۹، ص۳۲۰ _۳۲۱.
