وحی (مقاله دوم)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
وحی؛ آنچه
خداوند متعال به
پیامبران (علیهمالسّلام) القا و
ابلاغ میکند. وحی و مشتقات آن، در
قرآن کریم بسیار به کار رفته است.
وحی در قرآن کریم هم به خداوند نسبت داده شده و هم به غیر خدا. وحی در لغت به معنای
اشاره،
کتابت،
الهام، سخن آهسته و هر سخنی که به دیگری برای فهمیدن او القا شود، آمده است.
وحی در شرع عبارت است از سخن خدای تعالی با پیامبران و اوصیای ایشان (علیهمالسّلام) و آن، به گونهای که در قرآن کریم آمده، سه نوع است: الهام یا از پشت حجاب یا رسولی میفرستد و او به اذن خداوند متعال آنچه را بخواهد وحی میکند.
وحی: آنچه خدا به پیامبران (علیهمالسّلام) القا و ابلاغ میکند.
وحی و مشتقات برگرفته شده از این ریشه، در قرآن کریم بسیار به کار رفته است. وحی در قرآن کریم هم به خداوند نسبت داده شده و هم به غیر خدا. در قرآن کریم، از وحی خدا به پیامبران،
فرشتگان و سایر خلق سخن رفته است؛
؛
؛
؛
؛ .
لیکن کاربرد غالب آن در قرآن، اسناد وحی به خدا و وحی خدا به
انبیای الهی (علیهالسّلام) است؛
؛
؛
؛
؛ .
چنان که وحی
شیاطین به
جن و
انسان به دوستان و اولیایشان نیز در برخی
آیات مطرح شده است.
؛ .
وحی در لغت به معنای اشاره، کتابت، الهام، سخن آهسته و هر سخنی که به دیگری برای فهمیدن او القا شود، آمده است.
دو قول درباره وحی در لغت آمده است:
برخی گفتهاند: اصل وحی، اشاره سریع و تنداست که یا با سخن به گونه
رمز و
کنایه، یا با صدا و آواز بدون ترکیب یا با اشاره با بعض اعضا و یا با نوشتن است و به کلمه الهی که به
پیامبر و
اولیا القا میگردد، وحی گفته میشود. وحی شیاطین به معنای
وسوسه آنها است.
بعضی دیگر گفتهاند: اصل وحی در لغت، اعلام در خفا و پنهان است؛ از این رو، الهام و اشاره وحی نامیده میشود؛
لیکن کاربرد این واژه در آنچه خدای تعالی به پیامبران و جانشینان ایشان القا میکند، غلبه یافته است.
و در حقیقت، وحی در
شرع عبارت است از سخن خدای تعالی با پیامبران و اوصیای ایشان (علیهمالسّلام) و آن، به گونهای که در قرآن کریم آمده، سه نوع است: :«هیچ بشری را نسزد که خدا با او سخن گوید مگر از راه وحی (الهام) یا از پشت حجاب (مانند سخن گفتن با موسی (علیهالسّلام) از درخت) یا رسولی (چون جبرئیل) میفرستد و او به اذن خدا آنچه را بخواهد وحی میکند».
از ویژگیهای پیامبران (علیهالسّلام)، وحی خدای تعالی به ایشان است که احکام شرع و تکلیف بندگان را از این طریق دریافت میکنند.
خداوند در توصیف رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) میفرماید:
(«ما یَنطِقُ عَنِ الهَوی اِن هُوَ اِلّا وَحیٌ یُوحی»)؛
؛ .
« از روی هوای نفس سخن نمیگوید. آنچه میگوید، چیزی جز وحی که بر او نازل میشود نیست».
بنابر این، تمامی دین و امور شرعی و کتابهای آسمانی از جانب خدا است و تنها از راه وحی به پیامبران (علیهالسّلام) القا میشود و آنان به امر خدا به بندگان ابلاغ میکنند؛ بدون آنکه از نزد خود چیزی بر آن بیفزایند.
خدای تعالی در تاکید این مطلب میفرماید:
(وَ لَو تَقَوَّلَ عَلَینا بَعضَ الاَقاویلِ لَاَخَذنا مِنهُ بِالیَمینِ ثُمَّ لَقَطَعنا مِنهُ الوَتینَ)؛ ۱۰ و اگر (او) پارهای از گفتهها را به دروغ بر ما میبست، ما او را به شدت میگرفتیم؛ سپس رگ قلبش را پاره میکردیم.
• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهمالسّلام)، ج۹، ص۳۲۷_ ۳۲۸.
