• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

کأس (مفردات‌نهج البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




كَأْس (به فتح کاف و سکون همزه) از واژگان نهج البلاغه به معنای ظرف است با شراب و در شراب تنها و ظرف تنها نيز به كار رود.



كَأْس: راغب گويد: كأس ظرف است با شراب و در شراب تنها و ظرف تنها نيز به كار رود.


حضرت علی (علیه‌السلام) در خطبه شقشقيه فرموده: ««لو لا حضور الحاضر و قيام الحجة بوجود الناصر... لالقيت حبلها على غاربها و لسقيت آخرها بكأس اوّلها»» « اگر حاضران حاضر نبودند و اگر با وجود ياران حجت بر من تمام نشده بود، زمام ناقه خلافت را بر پشتش مى‌انداختم و آخرش را با كاسه اوّل آن آب مى‌دادم.»
درباره كوبيده شدن بعضى از سران فتنه‌ها فرموده: ««ثمّ يفرجّها عنكم... و يسقيهم بكأس مصبّرة لا يعطيهم الّا السيف»» (سپس پروردگار جهان اين فتنه و بليّه را همچون جدا شدن پوست از گوشت از شما دفع و جدا خواهد كرد.... و جام تلخ بلا و ناراحتى و مصيبت در كامشان فرو مى‌ريزند، مردانى كه جز ضرب شمشير چيزى به آنها نخواهند داد.)
«كأس مصبّره» به صيغه مفعول يعنى كاسه پر شده و لبالب، گويا در «نهج البلاغه» همه اين كلمه به معنى كاسه تنها آمده است.


این کلمه هشت بار در نهج‌البلاغه آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.    
۲. ↑ طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۴، ص۹۹.    
۳. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، دار القلم، ص۷۲۹.    
۴. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط-دار القلم، ص۷۲۹.    
۵. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۶، خطبه ۳.    
۶. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعة الإستقامة، ص۳۲، خطبه ۳.    
۷. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۵۰، خطبه ۳.    
۸. ↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۲۰۲.    
۹. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۲۱۲، خطبه ۹۲.    
۱۰. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعة الإستقامة، ص۱۸۴، خطبه ۹۱.    
۱۱. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۳۸، خطبه ۹۳.    
۱۲. ↑ ابن‌ ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۴۵.    
۱۳. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۱۹۹، خطبه ۹۳.    



•قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «کاس»، ج۲، ص۸۹۰.    






جعبه ابزار