آقا میرزا حسین طبیب، کوچه \kūče-ye āqā mīrzā hoseyn-e tabīb\، کوچهای در محله عودلاجان تهران در دوره ناصری سده (۱۳ هـ.ق/۱۹م) بوده است. در نقشه نجمالدوله (۱۳۰۹ هـ.ق/۱۸۹۲م) این کوچه در بخش غربی محله سادات و منشعب از کوچه حکیمالٰهی ثبت شده است. این کوچه از شرق با کوچه سادات و جلیلخان و از غرب با تکیه رضاقلیخان و کوچه سرچشمه هممرز بوده است. اگرچه اطلاعاتی درباره آقا میرزا حسین طبیب در منابع تاریخی در دست نیست، وجود کوچهای به نام او نشان از اهمیت محلی وی دارد. این محدوده در دورههای بعد دچار دگرگونی و تغییر نام شده و امروزه، کوچه آقا میرزا حسین طبیب به نام کوچه جهانشاهی شناخته میشود. کوچه آقا میرزا حسین طبیب کوچهای که در محله عودلاجان در تهران عهد ناصری واقع است. در «نقشه نجمالدوله» از تهران عهد ناصری که در سال (۱۳۰۹ هـ.ق/ ۱۸۹۲ م) به چاپ رسیده است، کوچه آقا میرزا حسین طبیب در محله عودلاجان، جانب غربی محله سادات، به شکل کوچهای شمالی ـ جنوبی جانمایی شده است. [۱]
اطلس تهران قدیم، ص۷۷.
در نقشه یادشده، کوچه آقا میرزا حسین طبیب، منشعب از کوچه حکیمالٰهی و از شرق به غرب کشیده شده است. این کوچه از اطراف به کوچههایی منتهی میشوند که عبارتند از: • از شرق، به کوچه جلیل خان و کوچه سادات؛ • از غرب، به تکیه رضاقلی خان و کوچه راسته سرچشمه محدود است. در کوچه حکیمالٰهی بنابر آنچه «نقشه نجمالدوله» نشان میدهد، ۴ کوچه بنبست در ضلع جنوبی و دو کوچه بنبست در ضلع شمالی وجود داشته است. اگر از غرب کوچه حکیمالٰهی به نقشه بنگریم، از جایی که تکیه میرزا رضاقلی خان واقع است، کوچه آقا میرزا حسین طبیب نخستین کوچه منشعب شده در ضلع شمالی کوچه حکیمالٰهی است. [۲]
اطلس تهران قدیم، ص۷۷.
درباره آقا میرزا عبدالحسین طبیب چیزی نمیدانیم و نامی از وی در منابع به میان نیامده است. از درج نام او در نقشه و کوچهای که به نامش بوده است و نیز لقب او میتوان فهم کرد که وی طبیبی ساکن در محله عودلاجان بوده که به سبب شهرتش، کوچهای که در آن منزل داشته، به نام وی شهرت یافته است. محدودهای که در این مقاله به آن پرداخته شده، امروزه، تغییر کرده است؛ کوچه راسته سرچشمه به بخشی از خیابان سیروس (مصطفى خمینی) بدل شده و کوچه حکیمالٰهی به کوچه افشار، و کوچه آقا میرزا عبدالحسین طبیب به کوچه جهانشاهی تغییر نام داده است. [۳]
نقشه تهران.
• مرادخانی، امیرحسین، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «کوچه آقا میرزا حسین طبیب»، ص۴۳۷. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | کوچه های تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||