بدیهی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اصطلاح فلسفى و منطقى است .


تعریف لغوی

[ویرایش]

بديهى يعنى آنچه بدون تأمّل و فكر و استدلال حاصل شود معارف بديهى يعنى معارفى كه در حصول آن شخص نيازى به برهان و فكر و تعمق ندارد.

تعریف اصطلاخی

[ویرایش]

تصورات و تصدیقات كه حصول آنها متوقف بر كسب و استدلال نباشد بدیهیات مينامند مانند تصديق به اين كه آتش حار است

اقسام بدیهیات

[ویرایش]

بدیهیات شش قسمند که در ذیل آورده می شود.
الف- اولیات ب- فطریات ج- مشاهدات د- متواترات ه- حدسیات و- تجربیات.
اولیات مانند اين قضيه كه كل بزرگتر از جزء خود است.
فطریات قضائى هستند كه قياسات آنها با آنها است (اربعه زوج است).
مشاهدات آنچه بوسيله حواس ظاهرى ادراك شود.
متواترات مانند قضايائى كه شهرت و يا اجماع بر وقوع يا لا وقوع آنها باشد.
حدسیات قضايائى كه بر مبناى حدس و گمان باشند.
تجربیات مانند بدست آوردن قواعد كلى از استقراء و تجرب ه و آزمایش در موارد متعدد.
[۱] صدرالمتالهین،اسفار،ج۱،ص۳۲۶


پانویس

[ویرایش]
 
۱. صدرالمتالهین،اسفار،ج۱،ص۳۲۶


منبع

[ویرایش]

سجادی،سید جعفر،فرهنگ معارف اسلامی،ج۱،ص۳۹۶



جعبه ابزار