• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

جبر و اختیار

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بحث جبر و اختیار پیرامون مجبور یا مختار بودن انسان است که در اصول ، در بحث طلب و اراده ، به مناسبت ، از آن صحبت می شود .


۱ - تاریخچه جبر و اختیار

[ویرایش]

مسئله جبر و اختیار، یکی از قدیمی ترین بحث های کلامی است و افزون بر طرح آن در قرآن مجید ، در کتاب های دینی و روایی نیز مطرح گردیده است ؛ به این بیان که آیا انسان در افعال و حرکات خویش مختار است یا مجبور .

۲ - دیدگاه متکلمان در بحث جبر و اختیار

[ویرایش]

متکلمان اسلامی در این مسئله سه نظریه ارایه نموده اند:

۲.۱ - دیدگاه معتزله


معتزله ( مفوّضه ) معتقدند انسان در افعال خویش کاملاً آزاد است و خدای متعال بندگان را قادر و توانا آفریده و آنها در اراده خود استقلال دارند ، بنابراین کارهای آنها به خداوند منتسب نمی شود ، بلکه افعال و کارهای آنها به خود آنان تفویض شده است ؛

۲.۲ - دیدگاه اشاعره


اشاعره ( جبریه ) اعتقاد دارند آن چه در خارج رخ می دهد ، به اراده خداوند است و افعال بندگان نیز از این قاعده مستثنی نیست ؛ بنابراین، انسان ها در افعال خود ناگزیرند ؛

۲.۳ - دیدگاه امامیه


امامیه معتقدند اراده انسان ها در طول اراده خداوند است و آنها به حال خود رها نشده ، و در عین حال مجبور هم نیستند ، زیرا با اراده خود عمل می کنند ، اما از آن جا که اراده آنها در طول اراده خدا است ، افعال آنها منتسب به خداوند نیز می شود ؛ ( لا جبر و لا تفویض بل امر بین الامرین ) .

۳ - مستندات

[ویرایش]

فاضل لنكرانی ، محمد ، ایضاح الكفایة ، ج ۱ ، ص ۴۴۷-۴۹۷
آخوندخراسانی ، محمدكاظم بن حسین ، كفایة الاصول ، ص ۸۹

۴ - منبع

[ویرایش]

مرکز اسناد و مدارک اسلامی    



جعبه ابزار