حفظ حیا (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حیا عبارت است از حالت و خویی نفسانی در انسان که مانع ارتکاب اعمال زشت می‌شود. و افراد باید در حفظ حیای خود تلاش کنند.


تلاش آدم و حوا بر حفظ حیا

[ویرایش]

آدم و حوا (علیهما السلام) بر حفظ حیای خود، در پوشاندن عورتهای خویش، از برگ درختان بهشتی، استفاده کردند.
فاکلا منها فبدت لهما سوءتهما وطفقا یخصفان علیهما من ورق الجنة وعصی ءادم ربه فغوی. سرانجام هر دو از آن خوردند، (و لباس بهشتیشان فرو ریخت،) و عورتشان آشکار گشت و برای پوشاندن خود، از برگهای (درختان) بهشتی جامه دوختند! (آری) آدم پروردگارش را نافرمانی کرد، و از پاداش او محروم شد.»
«فدلـهما بغرور فلما ذاقا الشجرة بدت لهما سوءتهما وطفقا یخصفان علیهما من ورق الجنة..؛ و به این ترتیب، آنها را با فریب (از مقامشان) فرودآورد. و هنگامی که از آن درخت چشیدند، اندامشان (عورتشان) بر آنها آشکار شد و شروع کردند به قرار دادن برگهای (درختان) بهشتی بر خود، تا آن را بپوشانند. و پروردگارشان آنها را نداد داد که: آیا شما را از آن درخت نهی نکردم؟! و نگفتم که شیطان برای شما دشمن آشکاری است؟!»

← پوشش عورت


فلما ذاقا الشجرة بدت لهما سوآتهما: همین که اندکی از آن درخت چشیدند و خوردند، عورت آنها برای یکدیگر ظاهر شد. کلبی گوید: همین که از درخت ممنوع خوردند، لباس از تن آنها فرو ریخت و عورتشان ظاهر شد و از یکدیگر خجل شدند. از این آیه بر می‌آید که چشیدن چیز حرام جایز نیست.
و طفقا یخصفان علیهما من ورق الجنة: زجاج گوید: یعنی برگهای درختان را روی هم می‌گذاشتند و عورت خود را بوسیله آن می‌پوشیدند. قتاده گوید: برگهای درخت انجیر را به یکدیگر وصل و برای خود لباسی- باندازه پوشش عورت- فراهم کردند.

پوشش مواضع زینت

[ویرایش]

پوشش مواضع زینت از سوی زنان در برابر نامحرمان، عامل حفظ حیای آنان، است.
«وقل للمؤمنـت یغضضن من ابصـرهن ویحفظن فروجهن ولا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن ولا یبدین زینتهن الا لبعولتهن..؛ و به آنان با ایمان بگو چشمهای خود را (از نگاه هوس آلود) فروگیرند، و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را- جز آن مقدار که نمایان است- آشکار ننمایند و (اطراف) روسری‌های خود را بر سینه خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود)، و زینت خود را آشکار نسازند مگر برای شوهرانشان، یا پدرانشان، یا پدر شوهرانشان، یا پسرانشان، یا پسران همسرانشان، یا برادرانشان، یا پسران برادرانشان، یا پسران خواهرانشان، یا زنان هم کیششان، یا بردگانشان (کنیزانشان)، یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارند، یا کودکانی که از امور جنسی مربوط به زنان آگاه نیستند و هنگام راه رفتن پاهای خود را به زمین نزنند تا زینت پنهانیشان دانسته شود (و صدای خلخال که برپا دارند به گوش رسد). و همگی بسوی خدا بازگردید‌ای مؤمنان، تا رستگار شوید.»

← عدم جواز آشکاری زینت


زنان حق ندارند زینتهایی که معمولا پنهانی است آشکار سازند هر چند اندامشان نمایان نشود و به این ترتیب آشکار کردن لباسهای زینتی مخصوصی را که در زیر لباس عادی یا چادر می‌پوشند مجاز نیست، چرا که قرآن از ظاهر ساختن چنین زینتهایی نهی کرده است.
در روایات متعددی که از ائمه اهل بیت (علیه السلام) نقل شده نیز همین معنی دیده می‌شود که زینت باطن را به "قلاده" (گردنبند) "دملج" (بازوبند) "خلخال" (پای برنجن همان زینتی که زنان عرب در مچ پاها می‌کردند) تفسیر شده است.
و چون در روایات متعدد دیگری زینت ظاهر به انگشتر و سرمه و مانند آن تفسیر شده می‌فهمیم که منظور از زینت باطن نیز خود زینتهایی است که نهفته و پوشیده است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. طه/سوره۲۰، آیه۱۲۱.    
۲. اعراف/سوره۷، آیه۲۲.    
۳. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ذیل آیه.    
۴. نور/سوره۲۴، آیه۳۱.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۴۳۹.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «حفظ حیا».    



جعبه ابزار