رموز متاخرین

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



علائم وضع شده توسط استادان متاخر علم قرائت برای انواع وقف را رموز متاخرین گویند.


تعریف

[ویرایش]

استادان علم قرائت برای وقف‌های مختلف نشانه‌هایی وضع و تعیین کرده‌اند تا هنگام تلاوت قرآن ، با توجه به آن علائم ورعایت آن‌ها خللی در معانی آیات پدید نیاید.

رموز سجاوندی

[ویرایش]

ابوعبدالله محمد بن طیفور سجاوندی (از قاریان اهل سنت و جماعت) شش حرف برای نشانه وقف وضع کرد که به رموز سجاوندی مشهور و عبارتند از: م؛ ط؛ ج؛ ز؛ ص؛ لا. این رموز به ترتیب؛ نشانه وقف لازم، وقف مطلق، وقف جایز، وقف مجوز، وقف مرخص، وعدم جواز وقف هستند.

نشانه‌های وقف متاخرین

[ویرایش]

استادان متاخر علم قرائت مثل شیخ مصدر بخاری علاوه بر رموز سجاوندی نشانه‌های دیگری تعیین کرده‌اند که عبارتند از:
۱. قف: یعنی وقف بر آن مطلقا خوب است؛
۲. س: علامت سکته؛ یعنی وقف به صورت قطع صدا و اعراب بدون قطع نفس؛
۳. قفه: وقف به طریق سکته اما طولانی‌تر و دو برابر «س»؛
۴. ق: وقف بر آن به قول ضعیف جایز است (قیل علیه الوقف)؛
۵. قلا: وقف بر آن بهتر است، و بنا بر قول ضعیف، وقف جایز نیست (قیل لا وقف علیه)؛
۶. صل: علامت وصل و عدم جواز وقف است؛
۷. صلی: وصل اولویت دارد و وقف مرجوح است؛
۸. صق: به ماقبل وصل شود و غالبا در وقف‌های معانقه به کار می‌رود؛
۹. صب: به مابعد وصل شود و غالبا در وقف‌های معانقه به کار می‌رود؛
۱۰. جه: مثل «ص» علامت وقف مرخص است (وجه له فی الوقف)؛
۱۱. ک: نشانه «کذلک» یعنی با وقف قبلی یکسان است و غالبا پس از وقف جایز نوشته می‌شود.
[۱] بیگلری، حسن، سرالبیان فی علوم القرآن، ص(۲۴۹-۲۵۴).
[۲] معینی، کمال، تجوید معین، ص(۱۱۴-۱۱۶).


پانویس

[ویرایش]
 
۱. بیگلری، حسن، سرالبیان فی علوم القرآن، ص(۲۴۹-۲۵۴).
۲. معینی، کمال، تجوید معین، ص(۱۱۴-۱۱۶).


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «رموز متاخرین».    



جعبه ابزار