سجده قضایی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



سجده قضایى‏ به سجده ای که در هنگام نماز فراموش شده و بعد از نماز باید انجام بگیرد گفته می شود .


تعریف سجده قضایی

[ویرایش]

سجده قضایى سجده به جا آورده شده بعد از سلام به جهت فراموشى آن در نماز گفته می شود.

محل بحث سجده قضایی

[ویرایش]

از آن در باب صلات سخن گفته‏ اند.

احکام سجده

[ویرایش]

ترک عمدى یک سجده و نیز ترک عمدى و سهوى دو سجده موجب بطلان نماز است؛ لیكن با ترک سهوى یک سجده نماز باطل نمى ‏شود؛ اما اگر قبل از رکوع متذكر شود باید برگردد و آن را به جا آورد و چنانچه پس از رکوع یاد آور شود نمازش صحیح است؛ لیكن بنابر قول مشهور باید پس از سلام نماز قضاى آن را به جا آورد. البته در این صورت، به قول مشهور، علاوه بر قضاى سجده، دو سجده سهو نیز واجب مى ‏شود.
چنانچه ترک سهوى یک سجده در ركعت آخر نماز صورت گیرد، با تذكر آن در اثنا یا بعد از تشهد و قبل از سلام باید آن را تدارک كند و تشهد را دوباره بخواند؛
اما اگر بعد از سلام نماز متذكر شود، در اینكه باید قضاى سجده را به جا آورد یا واجب است بر گردد و سجده را تدارک كند و دوباره تشهد و سلام را بگوید، اختلاف است. البته بنابر قول دوم، به جهت سلام بى جا و اضافى، به قول مشهور باید دو سجده سهو نیز به جا آورد. برخى به جهت تشهد اضافى دو سجده سهو را نیز واجب دانسته‏ اند.
[۴] مستند العروة (الصلاة) ج۴، ص۱۷۹.

رعایت همه شرایط سجده نماز، از قبیل طهارت داشتن و روبه قبله بودن در سجده قضایى نیز لازم است؛ لیكن در اینكه وجوب آن فورى است و در نتیجه فاصله انداختن بین آن و نماز جایز نیست، یا آنكه وجوبش فورى نیست، اختلاف است. بنابر قول به فورى بودن آن، آیا فاصله انداختن بین آن دو، به عملى كه انجام دادن عمدى یا سهوى آن نماز را باطل مى ‏كند یا تنها ارتكاب عمدى آن باطل كننده نماز است و او از روى عمد آن را انجام دهد، موجب بطلان نماز مى ‏گردد و باید آن را اعاده كند، یا موجب بطلان نماز نمى‏ شود و به جا آوردن سجده قضایى كفایت مى‏ كند؟ مسئله اختلافى است.

سجده قضایی در نماز مستحبی

[ویرایش]

حكم یاد شده درباره سجده قضایى اختصاص به نماز واجب دارد. به جا آوردن سجده فراموش شده در نماز مستحب لازم نیست.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهرالکلام ج۱۲، ص۲۹۲- ۲۹۶.    
۲. جواهرالکلام ج۱۲، ص۲۸۶- ۲۸۸.    
۳. العروة الوثقی‌ ج۲، ص۵۷۰-۵۷۱.    
۴. مستند العروة (الصلاة) ج۴، ص۱۷۹.
۵. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۲۸۵.    
۶. مستمسک العروة ج۷، ص۵۲۴.    
۷. مستند الشیعة ج۷، ص۱۲۲.    
۸. مستمسک العروة ج۷، ص۵۲۵.    
۹. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۲۸۵- ۲۸۶.    
۱۰. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۳۱۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۴، ص ۳۹۹.    



جعبه ابزار