ظن شأنی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ظن داراى شأنيتِ تحقّق را ظن شأنی می‌گویند.


معنای ظن شأنی

[ویرایش]

ظن شأنى، مقابل ظن فعلی بوده و به ظنى گفته مي شود که بالفعل و در زمان حاضر در شخص و يا اشخاص وجود ندارد؛ يعنى نفس شخص به صفت ظن متصف نشده است، اما اسباب و شرايط حصول چنين صفتى در خارج آماده است ـ زمينه و شأنيت پيدايش ظن در شخص وجود دارد ـ به گونه‌اى که اگر به اين اسباب توجه کند براى او ظن پديد مى‌آيد.

← مثالی برای ظن شأنی


مثل اين که اماره‌اى بر وجوب نماز جمعه وجود دارد که اگر شخص مجتهد به آن توجه کند، صفت ظن به وجوب نماز جمعه در او ايجاد مى‌گردد، چه براى اشخاص ديگر ظن آور باشد، چه نباشد.

ظن شأنی مترادف با ظن نوعی

[ویرایش]

در بعضى از کتاب‌هاى اصولى، ظن شأني، مترادف با ظن نوعی دانسته شده است؛ طبق اين نظر، ظن شأنى ظنى است که شأنيت ايجاد آن، در نوع مردم فراهم باشد. اما بنا به تعريف بالا، ظن شأنى هم مى تواند در مورد شخص خاص باشد و هم درباره نوع مردم.

مستندات مقاله

[ویرایش]

عراقي، ضياء الدين، نهاية الافکار، ج۳، ص۸۹.
محمدي، علي، شرح اصول فقه، ج۳، ص۲۱.
مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۲، ص۱۳۷.

منبع

[ویرایش]

مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی    




جعبه ابزار