عذاب

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در قرآن کریم، بارها از عذاب گناهکاران سخن به میان آمده است.


معنای لغوی

[ویرایش]

کلمه «عذاب» به معنای شکنجه و عقوبت است.

معنای اصطلاحی

[ویرایش]

مراد، کیفرهای دردناک دنیوی و اخروی ملحدان، منافقان و فاسقان است.
خداوند حکیم آدمی را برای بندگی خویش آفریده و به او توان انتخاب و اختیار بخشیده است. کسانی که از روی اختیار راه بندگی در پیش گیرند، به کمال می‏رسند و در آن سرای، از نعمت‌ها و پاداش‌های بیکران الهی بهره می‏برند؛ امّا کسانی که از بندگی خدا روی برتابند و راه زشتکاران و گناه و نافرمانی در پیش گیرند، از تقرب به خدا باز می‏مانند و دچار خشم و غضب و کیفر الهی می‏شوند. اینان در عالم برزخ و محشر و آخرت، گرفتار کیفر عقاید و رفتارها و اعمال خویش خواهند بود.

انواع عذاب

[ویرایش]

همان‌سان که معاد، روحانی و جسمانی است، کیفر و پاداش نیز هم روحانی است و هم جسمانی:

← عذاب روحانی


مراد، مجموعه‏ای از کیفرها است که روح و جان آدمی را می‏آزارند. این کیفرها به ظاهر اثری مستقیم بر جسم نمی‏نهند. نیز محتمل است که بر روح و جسم -هر دو- اثر نهند. برخی از کیفرهای روحانی عبارت‏اند از: غم و اندوه جانکاه و حسرت بی‏پایان، سرزنش خداوند، رسوایی و بی‏پناهی، شماتت خازنان دوزخ، نعره وحشتناک و خشم‏آلود دوزخ، مواجهه با فرشتگان خشن و سختگیرو گفت‏وگوی آزاردهنده و حسرت‏زا با بهشتیان.

← عذاب جسمانی


کیفرهایی که مستقیم بر جسم آدمی فرود می‏آیند، چند دسته‏اند:

←← عذاب‏های بدنی سخت و دردآور


از برخی آیات قرآنی برمی‏آید که عذاب دوزخ چنان دردآور و جانکاه است که گناهکار حاضر است فرزندان و همسر و خویشان و همه زمینیان را فدا کند و در برابر، از عذاب رهایی یابد. نیز در قرآن آمده است که هیچ کس را همچون او به بند نمی‏کشند و عذاب نمی‏دهند.

←← خوراکی‏ها و نوشیدنی‏ها


از سخت‏ترین عذاب‏های جسمانیِ دوزخیان، خوردن و نوشیدن است. آنان بر اثر خوردن و آشامیدن آن‌چه برایشان فراهم شده است، به سختی دچار درد و رنج می‏شوند. از آن خوردنی‏ها و آشامیدنی‏ها است: زقوم یا میوه تلخ، حمیم یا آب سوزان، غسلین یا چرک و خون، ضریع به معنای نوعی گیاه سمّی، غساق یا خونابه و صدید به معنای چرک و خونابه جراحت
[۱۶] پیام قرآن، ۴۳۹- ۴۲۴


←← پوشیدنی‏ها


از عذاب‏های دوزخ، پوشانیدن لباس‏های دردآور و سوزنده بر دوزخیان پوشیدنی‏های دوزخی، زشت و بدمنظر و بدبویند و شعله‏ور.

←← عذاب‏های دیگر جسمانی


برخی دیگر از عذاب‏های دوزخی که جسم آدمی را رنج می‏دهند عبارتند از: برخورد با بادهای کشنده و دودهای غلیظ و آتش‏زا، روییدن پوست‏های پی در پی و از میان رفتن آن‌ها، داغ شدن صورت و پهلو و پشت، حبس در زندان‏های تنگ و تاریک با غل و زنجیر به صورت انفرادی، کشانیده شدن به سوی آتش در حالی که گناهکار غل و زنجیر بر گردن و دست و پا داردو....

عوامل عذاب

[ویرایش]

برخی گناهانی که مایه عذاب جاودان دوزخ‏اند، عبارت‏اند از: کفر، نفاق، قتل و جنایت، رباخواریو ظلم.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. حج/سوره۲۲، آیه۲۲.    
۲. مومنون/سوره۲۳، آیه۱۰۷و ۱۰۸.    
۳. آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۲.    
۴. مومن/سوره۴۰، آیه۴۹ و ۵۰.    
۵. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۲.    
۶. تحریم/سوره۶۶، آیه۲.    
۷. اعراف/سوره۷، آیه۴۴.    
۸. معارج/سوره۷۰، آیه۱۲تا۱۴.    
۹. فجر/سوره۸۹، آیه۲۵و۲۶.    
۱۰. دخان/سوره۴۴، آیه۴۳تا۴۶.    
۱۱. صافات/سوره۳۷، آیه۶۷و۶۸.    
۱۲. حاقه/سوره۶۹، آیه۳۶.    
۱۳. غاشیه/سوره۸۸، آیه۵.    
۱۴. نبأ/سوره۷۸، آیه۲۵.    
۱۵. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۱۵تا۱۷.    
۱۶. پیام قرآن، ۴۳۹- ۴۲۴
۱۷. حج/سوره۲۲، آیه۱۹تا۲۲.    
۱۸. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۴۹و۵۰.    
۱۹. واقعه/سوره۵۶، آیه۴۱تا۴۶.    
۲۰. نساء/سوره۴، آیه۵۶.    
۲۱. توبه/سوره۹، آیه۳۶.    
۲۲. فرقان/سوره۲۵، آیه۱۳و۱۴.    
۲۳. مومن/سوره۴۰، آیه۷۱و۷۲.    
۲۴. آل عمران/سوره۳، آیه۱۱۶.    
۲۵. مجادله/سوره۵۸، آیه۱۷.    
۲۶. نساء/سوره۴، آیه۹۳.    
۲۷. بقره/سوره۲، آیه۲۷۵.    
۲۸. شوری/سوره۴۲، آیه۴۵.    


منبع

[ویرایش]

پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص۳۳۷، انتشارات زمزم هدایت.




جعبه ابزار