مقسم علیه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقسم علیه، جواب قسم را می‌گویند.


تعریف

[ویرایش]

چیزی که برای آن قسم یاد می‌شود «مقسم علیه» است؛ به عبارت دیگر، مقسم علیه همان جواب قسم است که سوگند به منظور تاکید و تحقیق آن است.

مقاصد قسم‌های قرآن

[ویرایش]

قسم‌های قرآن ، ناظر به مقاصدی است؛ مانند:
۱. اثبات اصول دین از جمله « توحید » (والصافات صفا… ان الهکم لواحد) که مقسم علیه «ان الهکم لواحد» است؛
۲. تاکید بر رسالت و نبوت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم : (یس والقرآن الحکیم انک لمن المرسلین) که «انک لمن المرسلین» مقسم علیه است؛
۳. تنزیه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم از ضلالت و گمراهی ؛
۴. اثبات قیامت ؛
۵. اثبات حقانیت قرآن ؛
۶. اختلاف تلاش انسان‌ها: (واللیل اذا یغشی… ان سعیکم لشتی).
جواب قسم‌ها معمولا در قرآن ذکر شده و گاهی برای تخفیف و ایجاز - در صورتی که مقصود و مراد متکلم روشن باشد - حذف شده است.

اقسام مقسوم علیه

[ویرایش]

مقسم علیه بر دو قسم است: ۱. مقسم علیه تقدیری ؛ ۲. مقسم علیه صریح .
[۷] عامر، فارس علی، ظاهرة القسم فی القرآن الکریم، ص(۸۳-۸۶).
[۸] رزاقی، ابو القاسم، سوگندهای قرآنی، ص(۲۱-۲۵).
[۹] ترکمانی، حسین علی، سوگندهای قرآن (پایان نامه)، ص۲۶۰.
[۱۰] ترکمانی، حسین علی، سوگندهای قرآن (پایان نامه)، ص(۵۷-۵۹).


پانویس

[ویرایش]
 
۱. صافات/سوره۳۷، آیه۱-۴.    .
۲. یس/سوره۳۶، آیه۱-۳.    .
۳. نجم/سوره۵۳، آیه۱و۲.    .
۴. ذاریات/سوره۵۱، آیه۱-۶.    .
۵. واقعه/سوره۵۶، آیه۷۵- ۸۰.    .
۶. لیل/سوره۹۲، آیه۱ - ۴.    .
۷. عامر، فارس علی، ظاهرة القسم فی القرآن الکریم، ص(۸۳-۸۶).
۸. رزاقی، ابو القاسم، سوگندهای قرآنی، ص(۲۱-۲۵).
۹. ترکمانی، حسین علی، سوگندهای قرآن (پایان نامه)، ص۲۶۰.
۱۰. ترکمانی، حسین علی، سوگندهای قرآن (پایان نامه)، ص(۵۷-۵۹).


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «مقسم علیه».    



جعبه ابزار