احترام دارالامان (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
احترام دارالامان، مستأمن در
فقه اسلامی به فرد غیرمسلمانی گفته میشود که با دریافت امان وارد
دارالاسلام میشود و بر اساس این قرارداد از امنیت جان، مال و حیثیت برخوردار است.
بر پایه منابع فقهی، تعرض به مستأمن ممنوع است و در صورت وارد شدن خسارت از سوی
مسلمانان، دولت اسلامی موظف به جبران آن از
بیتالمال است.
در روایات اسلامی نیز بر حرمت تعرض به مستأمن تأکید شده و گزارشهایی از جبران خسارت آسیبدیدگان دارای امان در عصر پیامبر
اسلام نقل شده است.
مستأمن در
دارالامان از همه حقوق انسانى به مقتضاى قرارداد امان برخوردار است و از تعرض به مال و جان و عرض و ساير حقوق شناخته شده مصونيت كامل دارد.
بنابراين، هرگاه مستأمنين به طور ناشناخته مورد تعرض مسلمين، قرار گيرند،
دولت اسلامی موظف است از بيتالمال كليه خسارتهاى ناشى از تعرض را به آنان بپردازد.
در روايتى از
امام علی (علیهالسلام) آمده است:
«كسى كه متعرض جان مردى كه امان گرفته، بشود من از او بيزارم، گرچه مقتول دچار عذاب الهى در آخرت باشد.»
شيبانى در
السير الكبير از
امام باقر (علیهالسلام) نقل مىكند:
«وقتى خبر رفتار ناپسند خالد در مورد
قبیله بنیجذیمه كه امان گرفته بودند به
پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) رسيد، دستها را به سوى
آسمان بلند كرد و سه مرتبه فرمود:
خدايا شاهد باش من از رفتار خالد بيزارم، آنگاه امام على (عليهالسلام) را خواست و اموالى در اختيار او گذاشت و دستور داد برو و آن كينههایى را كه بين مردم
مکه و جذيمه بوده و موجب اين جنايت شده زير پا بگذار و كليه كسانى را كه در اين جريان خسارت ديدهاند از اين اموال، خسارتهايشان را بپرداز.
حتى امام على (عليهالسلام) پس از پرداخت كليه خسارتها اموال باقيمانده را نيز بين آنها تقسيم كرد.»
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۲۸۶-۲۸۹.
