• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ادات اباحه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



واژه بیانگر تخییر بین چند چیز با جواز جمع بین آن‌ها را ادات اباحه گویند.



برای حرف عطف «او» معانی مختلفی ذکر کرده‌اند. یکی از این معانی، اباحه بین دو یا چند چیزی است که به وسیله این حرف به هم عطف شده‌اند. مراد از «اباحه» در اینجا، مخیر بودن بین دو یا چند چیز است که جمع بین آن‌ها ممتنع نباشد، مثل آیه : (ولا علی انفسکم ان تاکلوا من بیوتکم او بیوت آبائکم …)؛ «و بر شما ایرادی نیست که از خانه‌های خودتان بخورید یا از خانه‌های پدرانتان...».


معنای دیگر «او»، تخییر است. فرق تخییر با اباحه این است که در تخییر، جمع بین طرفین یا طرف‌های «او» ممکن نیست، مثل آیه:
(انما جزاء الذین یحاربون الله ورسوله ویسعون فی الارض فسادا ان یقتلوا او یصلبوا او تقطع ایدیهم وارجلهم من خلاف او ینفوا من الارض...)؛ «سزای کسانی که با (دوستداران)خدا و پیامبر او می‌جنگند و در زمین به فساد می‌کوشند جز این نیست که کشته شوند یا بر دار آویخته گردند یا دست و پایشان در خلاف جهت یکدیگر بریده شود یا از آن سرزمین تبعید گردند» که جمع بین این امور بر امام جایز نیست و یکی از آنها را اختیار می‌کند.
[۵] بستانی، بطرس، ۱۸۹۸ - ۱۹۶۹، محیط المحیط قاموس مطول للغة العربیة، ص۶۰.



۱. نور/سوره۲۴، آیه۶۱.    
۲. مائده/سوره۵، آیه۳۳.    
۳. زرکشی، محمد بن بهادر، ۷۴۵ - ۷۹۴ق، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، ج۴، ص۲۱۰.    
۴. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، ج۲، ص۲۰۸.    
۵. بستانی، بطرس، ۱۸۹۸ - ۱۹۶۹، محیط المحیط قاموس مطول للغة العربیة، ص۶۰.



فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «ادات اباحه».    



جعبه ابزار