ارزیابی نظریه اعلامی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
ارزیابی نظریه اعلامی نظریه اعلامی شناسایی را
حق دولت اعلامکننده میداند و آن را صرفاً بیان موضع سیاسی یا حقوقی آن کشور تلقی میکند.
مناقشه زمانی پدید میآید که شناسایی بر وضعیت حقوقی دولت جدید اثرگذار شمرده شود.
شناسایی دولت فاقد شرایط مشروعیت میتواند به منزله مداخله در امور داخلی ملتها تلقی گردد.
خودداری از شناسایی دولت واجد شرایط نیز با اصول احترام متقابل،
عدالت،
انصاف و همکاری بینالمللی ناسازگار دانسته میشود.
آثار شناسایی در حد اعطای امتیازات دوجانبه میان دو دولت قابل توجیه است و جنبه بینالمللی نمییابد.
بخشی از ایرادهای وارد بر نظریه ایجادی در مورد
نظریه اعلامی نیز صدق میکند
نظريه اعلامى تا آنجا كه مربوط به كشور اعلامكننده است، حق آن كشور است كه در زمينه اظهار نظر خود آزاد باشد، ولى اگر آثار حقوقى شناسایى مربوط به دولت جديد باشد، در مورد نظريه اعلامى نيز مىتوان مناقشه كرد.
حتى اگر اين اثر حقوقى، عبارت از عضويت كشور جديد در جامعه بينالمللى باشد، باز جاى اين بحث وجود دارد كه هرگاه كشور مزبور فاقد عناصر لازم موجوديت و مشروعيت باشد، شناسایى آن به معنى تأييد عضويت آن در جامعه بينالمللى، نوعى مداخله در امور داخلى ملتها محسوب مىشود.
همچنين عدم شناسایى دولت جديدى كه همه شرايط لازم را براى احراز شخصيت حقوقى و مشروعيت، واجد مىباشد، با اصل احترام متقابل ملتها، عدالت، انصاف و تعاون بين ملتها، منافات خواهد داشت.
نظريه اعلامى، در صورتى كه شناسایى داراى آثار حقوقى به اين معنى باشد كه دولت قديمى بخواهد با عمل شناسایى امتيازاتى را كه درخور صلاحيت دولت جديد است، از طرف خود به آن اعطاء نمايد و يا مزايایى را كه در رابطه بين خود و دولت جديد امكانپذير است از آن سلب كند، قابل توجيه خواهد بود.
ولى اين مسأله يک امر خصوصى بين دو دولت محسوب شده و جنبه بينالمللى نخواهد داشت.
به علاوه برخى از اشكالات گذشته كه در مورد نظريه ايجادى گفته شد در مورد نظريه اعلامى نيز صادق مىباشد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۳۵۳-۳۵۴.
