اقتصاد مستقل و وابسته از مباحث مطرح در فقه سیاسی است. در مقاله واژه «وابسته» را به معنى اعم و وسيعتر از مفهوم سیاسی آن منظور مىداريم. غیر از وابستگى سياسى در اقتصاد ملى بايد همه عواملى كه اقتصاد ملى را دچار آسيب و ناكامى مىكند؛ مورد بررسى قرار دهیم.
در اينجا واژه «وابسته» را به معنى اعم و وسيعتر از مفهوم سیاسی آن منظور مىداريم تا بتوانيم همه انواع وابستگیهاى اقتصادى را كه مانع از توسعه و رشد آن مىگردد مورد بحث قرار دهيم. شايد در اين نگاه وابستگى سياسى در اقتصاد ملى به شمار آيد، لكن ديگر وابستگیهايى كه توسط عوامل و موانع مختلف ديگر به وجود مىآيد نيز داراى آثار مخربى است كه در ارزيابى، كمتر از آثار منفى در حد اقتصاد وابسته به مفهوم سياسى آن نيست. به هر حال در يك بحث فراگير ناگزير بايد همه عواملى كه اقتصاد ملى را دچار آسيب و ناكامى مىكند؛ مورد بررسى قرار دهیم. برای اینکه بتوانيم همه انواع وابستگیهاى اقتصادى را كه مانع از توسعه و رشد آن مىگردد مورد بحث قرار دهيم باید واژه «وابسته» را به معنى اعم و وسيعتر از مفهوم سیاسی آن منظور داريم. از جمله این وابستگیها عبارتند از: اقتصاد تکمحصولی، اقتصاد مدرن وابسته، اقتصاد وابسته به شرایط انقلابی، ملاک وابستگی و استقلال در اقتصاد ملی، اقتصاد وابسته به سلطه و جنگ، نظم اقتصادی وابسته به نظم سیاسی. در انتها به نتیجهگیری خواهیم پرداخت: نتیجهگیری فصل اقتصاد مستقل و وابسته.