تاریخ (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
تاریخ تاریخ هجری مبدأ گاهشماری اسلامی است که بر اساس
هجرت پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) از
مکه به
مدینه تعیین شده است.
مشهور میان مورخان آن است که در زمان خلیفه دوم و با پیشنهاد
امام علی (علیهالسلام) این واقعه به عنوان مبدأ تاریخ رسمی مسلمانان انتخاب شد، هرچند شواهدی نشان میدهد که خود پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) نیز در مکاتبات و اسناد از تاریخ هجری استفاده کرده است.
در
ایران پس از
انقلاب اسلامی، مبدأ تقویم رسمی کشور هجرت پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) قرار داده شد و هر دو تقویم هجری شمسی و هجری قمری معتبر شناخته شدند، هرچند در امور اداری تقویم هجری شمسی مبنا قرار گرفت.
تقویم هجری از معتبرترین گاهشماریهای تاریخی در
جهان اسلام به شمار میآید.
از آنجا که انتخاب مبدأ تاریخ ارتباط ریشهای با فرهنگ ملتها دارد و نمودار آرمان و تجسم عقیده و مبدأ حرکت و جنبش هر ملتی است
جمهوری اسلامی ایران مبدأ تاریخ رسمی کشور را هجرت پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) که مهمترین واقعه حرکت آفرین در تاریخ مکتب است قرار داده.
محاسبه آن را با
تاریخ شمسی که تاریخ رسمی ایران بوده و نیز با تاریخ قمری هر دو معتبر شمرده و مبنای کار ادارات را به خاطر مراعات سنتها و عادات ملی هجری شمسی دانسته است.
مشهور بین مورخین
اسلام این است که تاریخ هجری در دوران خلیفه دوم به راهنمایی و پیشنهاد اميرالمؤمنين على (عليهالسلام) از میان حوادث بزرگ اسلام به عنوان مبدأ تاریخ رسمی انتخاب گردید ولی شواهدی وجود دارد.
نخستین بار خود پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) تاریخ هجری را در نامهها مورد استفاده قرار داد و پیشنهاد امام نیز بر اساس انتخاب قبلی پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) بوده است.
طبری در
تاریخ الامم و الملوک نقل میکند هنگامی که رسول
خدا به مدینه هجرت نمود به ثبت تاریخ دستور داد.
[۱]
جلالالدین سیوطی نقل میکند وقتی که قرارداد فیما بین پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و نصارای نجران توسط امام علی (عليهالسلام) نوشته شد پیامبر اکرم (خود) به وی دستور داد سال پنجم هجری را به عنوان تاریخ در پای ورقه بنویسد.
[۲]
برخی نیز اساس تاریخ هجری را مبتنی بر
قرآن دانسته و منشأ آن را
(لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ) که در مورد مسجد قبا نازل شده شمردهاند زیرا مسجد قبا در اولین روزهای ورود پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) به مدینه تأسیس گردید.
در اسناد
صحیفه سجادیه نیز روایتی از پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) در زمینه مدت استیلای
بنیامیه نقل شده که در آن عبارت من مهاجرک دیده میشود که نشاندهنده محاسبه تاریخ از هجرت است.
تاریخ هجری از معتبرترین و صحیحترین تاریخهای متداول در میان بشر است و اختلافی که در تعیین سال هجرت از نظر تاریخ میلادی دیده میشود و گاه هجرت پیامبر اسلام را (۵۶۸ م) و گاه (۵۹۷ م) و بعضی (۵۳۷ م) و برخی دیگر (۴۴۷ م) ذکر کردهاند.
به دلیل اختلاف نظری است که در تاریخ میلاد حضرت مسیح بین مورخین وجود دارد و تاریخ میلادی سالیان دراز پس از میلاد مسیح متداول شده و به همین دلیل چندین نظریه در این باب دیده میشود.
با این همه جای تأسف بسیار است که امروز به جای تاریخ اصیل اسلامی تاریخ میلادی در اکثر کشورهای اسلامی تاریخ رسمی و دولتی است و این خود نشانه دیگری از غربزدگی و سلطه پذیری و وابستگی دولتها در کشورهای اسلامی است.
چنانکه این واقعیت تلخ در مورد تعطیلات رسمی آنان نیز صادق است و در بسیاری از کشورهای اسلامی علیرغم اینکه اکثریت مردمشان مسلماناند روز جمعه تعطیل نیست و این حاکی از خودباختگی وحشتناکی است که امروز گریبانگیر دولتهای حاکم بر
سرزمینهای اسلامی شده است.
جمعه یکی از چهار عید رسمی اسلام و
مذهب جعفری
اثنی عشری است قربان، فطر غدیر جمعه و در اصل هفدهم رسماً به عنوان تعطیل هفتگی معرفی شده است.
[۴] صبح الاعشي، جلد ۴، ص ۲۴۰
[۵] - نظام الحكومة النبوية، تأليف شيخ عبد الحي كتاني، ج ۱، ص ۱۸۱
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۱، ص۲۴۷-۲۴۸.
