• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ثمد

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به آب کمِ بدون مادّه و همچنین به آب باران جمع شده در زیر ریگها ثمد گفته می شود و از آن به مناسبت در باب طهارت سخن رفته است.




کلمات اهل لغت در تعریف ثمد مختلف است. برخی آن را به معنای اوّل در شناسه، بعضی دیگر به معنای آب کمِ باقی مانده در زمین سخت (گودالهای موجود در آن)، گروه سوم به آب بارانی که در زیر ریگها جمع شده و با کنار زدن آنها، جاری می‏گردد و بالاخره دسته چهارم به آبی که تنها در زمستان جاری است تعریف کرده‏اند. البتّه برخی از این معانی مانند معنای چهارم با برخی دیگر مانند معنای دوم در شناسه قابل جمع است. به آب باران جمع شده بر روی زمین ثمد گفته نمی‏شود.



بنابر تعریف اوّل و دوم، ثمد آب قلیل به شمار می‏رود و احکام آن را دارد. لیکن بنابر معنای سوم و چهارم، آیا ثمد، آب جاری به شمار می‏رود تا احکام آن را داشته باشد یا نه؟ اختلاف است. اختلاف فوق به اختلاف در مفهوم مادّه (معتبر در مفهوم آب جاری) برمی‏گردد؛ به این معنا که آیا مادّه تنها بر آبی که از زمین می‏جوشد، اطلاق می‏شود یا شامل آبی که تراوش می‏کند نیز می‏گردد.




 
۱. مستمسک العروة ج۱، ص۱۳۸.    
۲. جواهر الکلام ج۱، ص۷۳.    
۳. مصباح المنهاج ج۱، ص۲۱۱.    




فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۶۹۰.    




جعبه ابزار