رضامندی یا آزادی
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
رضامندى يا آزادى، در
فقه سیاسی دارای دو عنصر اصلی انتخاب و ملاک انتخاب است که آثار
آزادی را در بر دارد.
عمل اقتصادی مبتنی بر رضامندی، شامل گزینش اختیاری و سودمندی فردی و اجتماعی است.
برخلاف آزادی لیبرالیستی که همواره سودمند نیست و گاه منجر به
مفاسد اقتصادی و نارضایتی میشود.
رضامندی در معادلات اقتصادی،
امنیت را تضمین کرده و برخلاف
اقتصاد آزاد، رضایت عمومی، به ویژه طبقات محروم را فراهم میآورد.
نظريه رضامندى در انديشه اقتصادى سياسى اسلام بنا به مقتضاى ماهيت آن داراى دو عنصر اصلى انتخاب و ملاك انتخاب است و به همين دليل معنى، مفهوم و تمامى آثار آزادى را در بر دارد.
عمل اقتصادى كه از رضامندى شكل مىگيرد داراى عنصر گزينش اختيارى و سودمندى براى فرد در اعمال اقتصادى فردى و براى
جامعه در عمليات اقتصادى جامعه است و در جايى كه به جاى تشخيص عقلانى سود به تشخيص
شرعی سود بسنده مىكند از آنجا كه قبول شرع خود از
عقلانیت فرد ناشى مىگردد به نوعى به تشخيص عقلانى سود بازمىگردد.
در حالى كه آزادى به مفهوم ليبراليستى چنين نيست كه همواره از اين دو عنصر سود ببرد. افزون بر اين بسيارى از مفاسد و تنگناها در اقتصاد آزاد از آزادى نشأت مىگيرد كه موجب نارضايتى فرد و جامعه مىشود.
در اقتصاد آزاد اين فرمولها و قوانين بازى بازار است كه براى فرد سودآور مىشود و الزاماً رضايت او را فراهم نمىآورد و نيز در جامعه طبقاتى كه لازمه اقتصاد آزاد است رضاى عمومى به ويژه از جانب طبقات محروم و كم
درآمد هرگز تحقق نمىپذيرد.
بنابراين آزادى در اقتصاد آزاد با رضامندى فرد و جامعه فاصله دارد و گاه از تحصيل آن عاجز مىماند.
اگر عنصر امنيت را حتى براى
سرمایه و نظام
سرمایهداری لازم و ضرورى به شمار آوريم، بىگمان آزادى هرگز امنيت تضمينشده را در اختيار ندارد.
در حالى كه رضامندى فرد و جامعه در معادلات اقتصادى مىتواند چنين تضمينى را با خود همراه داشته باشد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۴، ص۲۳۸-۲۳۹.
