زبان و خط (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
زبان و خط در
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، زبان و خط فارسی به عنوان زبان و خط رسمی کشور تعیین شده و اسناد، مکاتبات رسمی و کتابهای درسی با این زبان نوشته میشود.
در عین حال، استفاده از زبانها و ادبیات محلی و قومی در مطبوعات و رسانهها و نیز آموزش ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی مجاز شناخته شده است.
به دلیل ماهیت اسلامی نظام، زبان عربی نیز از جایگاه ویژهای برخوردار است؛ زیرا زبان
قرآن و معارف اسلامی به شمار میآید و فهم منابع دینی تا حد زیادی به آن وابسته است.
از این رو طبق اصل شانزدهم قانون اساسی، آموزش زبان عربی پس از دوره ابتدایی تا پایان دوره متوسطه در نظام آموزشی کشور الزامی شده است و در آموزشعالی نیز به عنوان یکی از دروس عمومی تدریس میشود.
بر این اساس از آنجا که زبان و خط مشترک اكثريت مردم
ایران فارسی است و به عنوان زبان و خط رسمی در نظام شناخته شده و اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی در سراسر کشور با این زبان و خط نوشته میشود.
هرکدام از قومیتهای موجود در ایران میتوانند همچنان زبان محلی و قومی خود را حفظ کنند و در مطبوعات و رسانههای گروهی خود از آن استفاده نمایند و در مدارستان در کنار زبان فارسی در تعلیم و تربیت از آن بهره بگیرند و برای تعلیم و تدریس ادبیات محلی برنامههای خاصی را به اجرا درآورند.
در ایران به جز زبان فارسی زبانهای دیگری مانند ترکی، کردی، بلوچی، اردو، عربی و شاخههای فرعی این زبانها در مناطق مختلف رایج است که در گذشته متأسفانه بر اثر سیاست استعماری
رژیم ضدمردمی پهلوی ادبیات و آثار ادبی و فرهنگی آنها به نابودی کشانیده شد.
با توجه به بعد مکتبی نظام زبان عربی از ارزش و اهمیت فوقالعادهای برخوردار است.
بدیهی است در این ارزیابی زبان عربی به عنوان زبان مردم و ملتی خاص مطرح نیست بلکه از آنجا که زبان قرآن و مکتب و فرهنگ
اسلام عربی است ما برای این زبان خاص چنین ارزش و اهمیتی قائل هستیم.
زبان عربی به عنوان کلید فهم
قرآن و دستیابی به علوم و معارف اسلامی ارتباط مستقیمی با فرهنگ
نظام جمهوری اسلامی پیدا کرده است که بر اساس آن لزوم تدریس زبان عربی در کنار زبان فارسی اجتناب ناپذیر است.
از سوی دیگر آمیختگی ادبیات زبان فارسی با زبان عربی در حدی است که بدون آشنایی با ادبیات زبان عربی تعلیم صحیح و کامل ادبیات فارسی امکانپذیر نیست.
در اصل شانزدهم به استناد این دو دلیل تأکید شده که زبان عربی پس از دوره ابتدایی باید تا پایان دوره متوسطه در همه کلاسها و در همه رشتهها تدریس شود و از آنجا که با زیر پا گذاشتن این اصل اساسی در گذشته جوانان و تحصیل کردههای ما از
فرهنگ اسلام بدور مانده بودند.
ستاد
انقلاب فرهنگی برای جبران این خسارت تدریس زبان عربی را جزء دروس عمومی کلیه دانشگاهها و مراکز آموزشعالی کشور قرار داد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۱، ص۲۴۶-۲۴۷.
