سیاستگذاری بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
سیاستگذاری بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی وحدت و یکپارچگی از اصول بنیادین
اسلام و از معیارهای اصیل قرآنی است که با دعوت به اتحاد، نهی از تفرقه و نفی گروهگرایی نفاقآلود تبیین شده است.
مفهوم «
امت» در اندیشه اسلامی بر همعقیدگی، آرمان مشترک و پیوند ایمانی استوار است و برادری دینی را مبنای همبستگی
جهان اسلام قرار میدهد.
فلسفه بعثت
انبیاء نیز رفع اختلافها و ایجاد الفت میان
انسانها معرفی شده و هرگونه تمایز نژادی، قومی و جغرافیایی به عنوان عامل تفرقه مردود شمرده میشود.
جمهوری اسلامی ایران با الهام از این مبانی، وحدت
امت اسلامی را در سیاست خارجی خود دنبال کرده، از حقوق مسلمانان و مستضعفان جهان حمایت میکند.
با ایجاد همبستگی قانونی میان اقوام و مذاهب در داخل کشور، الگویی عملی از امکان تحقق وحدت در گستره
دارالاسلام ارائه میدهد.
وحدت و یکپارچگی از مسائل اصولی اسلام و از معیارهای اصیل قرآنی است.
قرآن نه تنها دعوت به وحدت و اتحاد کرده:
(وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمیعاً)از تفرقه و تجزیهطلبی نهی کرده:
(وَ لا تَفَرَّقُوا)اصولا کار تفرقهطلبان و نفاقافکنان را که با گروهگرایی و خیرهسری مردم را به دستهها و جمعیتهای جدای از هم تقسیم میکنند و آنها را در برابر همدیگر قرار میدهند از ویژگیهای فرعونی و طاغوتی شمرده:
(وَ جَعَلَ اَهْلَها شِیَعاً) شیوه
پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را از آن مبرا و به دور معرفی کرده است:
(اِنَّ الَّذینَ فَرَّقُوا دینَهُمْ وَ کانُوا شِیَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فی شَیْءٍ.) بر اساس اندیشه اسلامی، امت تشکیل شده از انسانهای همفکر و همعقیدهای است که بر اساس عقیده و آرمان مشترک، سازمان سیاسی و نظام مشترکی را پذیرفتهاند و اتحاد و یکپارچگی از عناصر تشکیل دهنده امت و خصلتی تفکیکناپذیر از مفهوم امت است:
(اِنَّ هذِهِ اُمَّتُکُمْ اُمَّةً واحِدَةً وَ اَنا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ.) در همین مورد اسلام پا را فراتر گذارده و به ائتلاف و اتحاد مسلمانان شکل برادری و مایه عاطفی داده و همبستگی جامعه اسلامی و یکپارچگی جهان اسلام را به صورتی بدیع و نوظهور مطرح کرده است:
(اِنَّما الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ.) آیینی که داعیه رهبری جهان و طرح مکتب جامع و کامل جهانی را دارد، جز این هم نمیتواند باشد که:
(وَ ما اَرْسَلْناکَ اِلاّ کافَّةً لِلنّاسِ بَشیراً وَ نَذیراً.)اصولا فلسفه بعثت انبیاء برطرف کردن اختلافها و ایجاد وحدت و
الفت و همزیستی در میان انسانها بوده است:
(کانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللّهُ اَلنَّبِیّینَ مُبَشِّرینَ وَ مُنْذِرینَ وَ اَنْزَلَ مَعَهُمُ الْکِتابَ بِالْحَقِّ لِیَحْکُمَ بَیْنَ النّاسِ فیمَا اخْتَلَفُوا فیهِ.) براساس چنین تفکر اصیل توحیدی هرگز عواملی چون نژاد، زبان، قومیت، مرز جغرافیایی و بالاخره سنتها و فرهنگها نمیتواند به عنوان وسیله تفرقه و تجزیه و جدایی در میان امت اسلامی قابلقبول باشد و باید برای همه
ملل اسلامی مسئله وحدت، آرمانی جوشیده از اعتقاد اسلامی تلقی شود و هدف راهبردی اتحاد ملل اسلامی از هدفهای اصیل قرآنی و توحیدی به شمار آید.
این اندیشه اسلامی است که در جمهوری اسلامی جهت سیاست گذاری کلی نظام را در سیاست خارجی و در صحنه روابط بینالملل اسلامی مشخص میکند و دولت به معنی وسیع آن را که شامل مردم نیز میگردد موظف می سازد.
سیاست کلی خود را بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و با کوشش پیگیر خود زمینه وحدت سیاسی اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را فراهم نماید.
جمهوری اسلامی ایران با وجود سیاست عدم تعهد در سیاست خارجی خود در برابر حقوق همه مسلمانان جهان خود را متعهد به دفاع میداند.
به دلیل خصلت جهانی بودن مکتب با وجود خودداری کامل از هر گونه دخالت در امور داخلی ملتهای دیگر از مبارزه
حق طلبانه مستضعفین در برابر مستکبرین در هر نقطه جهان حمایت میکند.
استراتژی وحدت جهان
اسلام و همبستگی ملل
مسلمان جهان را میتوان برای اندیشه حکومت متحده جهانی که برخاسته از عقیده به ظهور دولت عدل حضرت مهدی
امام زمان (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) و اصل انتظار فرج میباشد نیز تفسیری دیگر دانست که از یک بینش انقلابی در تشیع مایه میگیرد.
جمهوری اسلامی ایران الگوی این اتحاد را در داخل کشور بین قومیتهای مختلف و مذاهب متعدد اسلامی با شیوههای قانونی برقرار نموده است که نشان دهنده امکان تحقق آن در قلمرو وسیع «
دارالاسلام» است.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۱، ص۲۳۹-۲۴۱.
