• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

شیوه‌های اعلان برائت (فقه سیاسی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





شیوه‌های اعلان برائت، از مباحث فقه سیاسی است که به روش‌های اجرایی این حکم در عصر کنونی می‌پردازد.
نمونه تاریخی آن ابلاغ عمومی آیات توسط امام علی (علیه‌السلام) در مناسک حج بود.
این شیوه در دوران معاصر به اجتماعات، بیانیه‌ها و استفاده از رسانه‌های جمعی تعمیم می‌یابد.
محتوای اعلان باید بر افشای جرائم استکبار و تقویت روحیه امت اسلامی متمرکز باشد.



یکی از مهمترین مسائل مربوط به اعلان برائت در شرایط کنونی استکبار و جهان اسلام یافتن روش‌های منطقی برای این حکم سیاسی اسلام میباشد.
می‌دانیم که در عصر نبوی اعلان برائت با قرائت آیات برائت سوره توبه همراه با یک خطبه کوتاه توسط امام علی (علیه‌السّلام) شامل چند حکم از قبیل ممنوع شدن مشرکان از حج، ممنوع شدن از طواف در حال برهنگی و تمهیل چهار ماه فرصت برای مشرکان انجام پذیرفت.
[۱] العروسي الحويزي، الشيخ عبد علي، تفسير نور الثقلين، ج۲، ص۱۸۳.
[۲] السيوطي، جلال الدين، تفسیر الدر المنثور في التفسير بالماثور، ج۳، ص۲۹.

در قسمت پایانی روایاتی که جریان ابلاغ برائت را نقل کرده‌اند جمله‌ای دیده می‌شود که کیفیت اعلان برائت علی (علیه‌السّلام) را روشن می‌سازد؛ آن جمله چنین است: «فکان علی (علیه‌السّلام) ینادی بها».
[۳] العروسي الحويزي، الشيخ عبد علي، تفسير نور الثقلين، ج۲، ص۱۸۳.
[۴] السيوطي، جلال الدين، تفسیر الدر المنثور في التفسير بالماثور، ج۳، ص۲۹.



علی (علیه‌السّلام) به هنگام اعلان برائت، مردم را مخاطب قرار داده و آیات برائت و احکام مربوط به مشرکان را با صدای بلند برای مردم بیان می‌نمود مشابه این حالت، در شرایط فعلی همان اجتماع حجاج و ایراد قطعنامه یا سخنرانی سات که متینگ نامیده می‌شود.


بی‌گمان شیوه‌های اعلان برائت منحصر به این حالت خاص نیست بلکه می‌تواند در راستای اهداف آن به روش‌های دیگر و متفاوتی انجام پذیرد، مانند راهپیمایی، صدور اعلامیه و پیام، توسط رسانه‌های گروهی چنانکه از نظر محتوا نیز می‌تواند به صورت شعارهای شعور آفرین، بیان جنایات، جرائم، اعمال تجاوزکارانه استکبار، تهدید قدرت‌های سلطه‌جو، تقویت روحیه امت مسلمان، آشنا کردن آنان با خطرات بالفعل و بالقوه استکبار، افشای عملکردها، برنامه‌ها و خط‌مشی‌های دشمنان اسلام و امت اسلامی انجام گیرد.


۱. العروسي الحويزي، الشيخ عبد علي، تفسير نور الثقلين، ج۲، ص۱۸۳.
۲. السيوطي، جلال الدين، تفسیر الدر المنثور في التفسير بالماثور، ج۳، ص۲۹.
۳. العروسي الحويزي، الشيخ عبد علي، تفسير نور الثقلين، ج۲، ص۱۸۳.
۴. السيوطي، جلال الدين، تفسیر الدر المنثور في التفسير بالماثور، ج۳، ص۲۹.
۵. طباطبایی، محمد حسین‌، تفسیر المیزان، ج۹، ص۱۶۸.    



عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۵، ص۱۶۳-۱۶۴.    






جعبه ابزار