• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

نفی تبعیض

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




اصل برابری و نفی تبعیض، از مباحث مطرح در فقه سیاسی بوده که رهبری در نظام توحیدی مبتنی بر آن است.
این اصل از مبانی ساختاری رهبری و ناظر به تساوی ذاتی انسان‌ها در خلقت است.
این اصل، نفی امتیاز بر پایه نژاد، قدرت، ثروت و نیز تساوی در بهره‌مندی‌های عمومی و در برابر قانون را اقتضا می‌کند.
برابری در حقوق، تکالیف و یکسانی در حق‌طلبی، به‌ منزله شاخص هنجاری عدالت در نظام رهبری اسلامی تثبیت شده است.



رهبرى در نظام توحيدى مبتنى بر يك سلسله اصول كلى است كه توجه به اين اصول ضرورى است.
این اصول عبارتند از: اصل حکمت الگوئی از نظام آفرینش، اصل عدالت و قسط، اصل برابری و نفی تبعیض، اصل قطبیت و مرکزیت، اصل رهبری و هدایت، اصل شورا، اصل احترام به افکار و آزادی‌ها، اصل قاطعیت، اصل اخوت اسلامی، اصالت و حاکمیت ارزش‌های اسلامی، اصل نفی تحمیل و اکراه، اصل ذوب در مکتب و تشکیلات، اصل عطوفت و مهرورزی به مردم، اصل مسئولیت خواستن، اصل مراعات معیارهای گزینش، اصل اسوه بودن، اصل شناخت صحیح از انسان.
در این مقاله به بررسی اصل برابری و نفی تبعیض می‌پردازیم.


اصل برابری و نفی تبعیض در ابعاد مختلف مطرح مى‌شود:
الف: برابرى در نژاد: (اَلَّذي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وٰاحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْهٰا زَوْجَهٰا.

ب: نفى تبعيض در قدرت: {{(آیه): وَ قالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوٰالاً وَ أَوْلاٰداً وَ مٰا نَحْنُ بِمُعَذَّبينَ قُلْ إِنَّ رَبّي يَبْسُطُ اَلرِّزْقَ‌.)
ج: برابرى در بهره‌هاى اجتماعى و عمومى: «انى لا ارى فى هذا الفى فضلاً لبنى اسماعيل.»
د: برابرى در برابر قانون: «النَّاسُ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ سَوَاءٌ.»
ه: برابرى در تعميم حقوق و وظايف: «فَالْحَقُّ؛ لاَيَجْرِي لاَِحَد إِلاَّ جَرَى عَلَيْهِ، وَلاَ يَجْرِي عَلَيْهِ إِلاَّ جَرَى لَهُ.»
و: يكسان بودن در حق طلبى: «فَلْيَكُنْ أَمْرُ النَّاسِ عِنْدَكَ فِي الْحَقِّ سَوَاءً» }}


مسئله برابرى و نفى تبعيض در نظام اسلامى و در شيوه رهبرى تا آنجا پيشرفته است كه به صورت يك شعار براى رهبرى اسلامى در آمده است: «وَعَلِمُوا أَنَّ النَّاسَ عِنْدَنَا فِي الْحَقِّ أُسْوَةٌ.»



۱. نساء، سوره۴، آیه۱.    
۲. سباء، سوره۳۴، آیه۳۵-۳۶.    
۳. حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۰۷.    
۴. شیخ صدوق، محمد، من لا یحضره الفقیه، ص۳۷۹.    
۵. سیدرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، ص۵۲۷، خطبه۲۱۶.    
۶. سیدرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، ص۷۳۷، نامه۵۹.    
۷. سیدرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، ص۷۵۹، نامه۷۰.    



عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۲، ص۲۸۱-۲۸۲.    






جعبه ابزار