کنارهگیری از مناقشات سیاسی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
کنارهگیری از مناقشات سیاسی، در
قرآن «
اعتزال» به کنارهگیری گروهها از درگیری با مسلمانان و پذیرش همزیستی مسالمتآمیز اشاره دارد.
بر اساس
آیه (فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ…) ، اگر طرفی از
جنگ کناره گیرد و پیشنهاد
صلح دهد،
مسلمانان مجاز به تعرض به آنان نیستند.
این مفهوم در تفسیرهای اسلامی به عنوان نشانهای از اصل پرهیز از مداخله در منازعات و تأکید بر روابط مسالمتآمیز در روابط خارجی مطرح شده است.
قرآن درباره كسانى كه از درگيرى و مناقشات بىثمر سياسى آزرده شده و تمايلى به آن ندارند و نه بر عليه مسلمانان و نه به نفع آنها حاضر به حضور در درگيریها و مداخله در مناقشات هستند و خواهان زندگى صلحآميز با همه مىباشند، واژه اعتزال را به كار مىبرد و مىگويد:
(فَإِنِ اِعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقٰاتِلُوكُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ اَلسَّلَمَ فَمٰا جَعَلَ الله لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلاً.) (هرگاه از شما كناره گرفتند و با شما درگير نشدند و پيشنهاد صلح دادند، شما را بر آنها چيرگى نيست.)
اعتزال در اين آيه داراى بار سياسى است و كنارهگيرى از درگيرى و مناقشات سياسى را نيز در بر دارد، زيرا دو جمله:
(فَلَمْ يُقٰاتِلُوكُمْ) و
(أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ اَلسَّلَمَ) تفسير جمله
(فَإِنِ اِعْتَزَلُوكُمْ) مىباشد.
به اين ترتيب اعتزال به مفهوم عدم مداخله سياسى و كنارهگيرى در مناقشات سياسى به عنوان يک اصل سياسى قرآنى در روابط خارجى مطرح مىگردد.
در اين مورد نيز اعتزال به مفهوم بىنقشى و سلب مسئوليت و كنارهگيرى از تعهدات انسانى به كار برده نشده است و مفهوم آن كنارهگيرى از دخالت در امورى است كه يا مربوط به شئون ديگران و يا موجب تيرگى روابط و خصومتها و درگيریهاى بىثمر مىگردد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۳۰۰-۳۰۱.
